Pek van Andel houdt Preek van de Leek

GORREDIJK

Oogheelkundige Pek van Andel houdt zondag 25 februari de Preek van de Leek in de Mariakerk in Gorredijk.

Het thema van de preek is ‘Serendipiteit, de paradox van de ongezochte vondst’. In zijn preek heeft Van Andel het over 'toevallige' ontdekkingen, uitvindingen en creaties in wetenschap, techniek en kunst. Serendipiteit is een ongezochte vondst, of het talent een ongezochte vondst te doen. Het woord serendipity werd in 1754 gemunt door de Britse auteur Horace Walpole, een 'geniale dilettant'.

Zo'n aanvankelijk ongezochte vondst begint per definitie met een verrassende waarneming (een raadsel, iets uitzonderlijks, of iets nieuws), die daarna juist wordt geduid. Systematisch onderzoek en serendipiteit sluiten elkaar niet uit, maar vullen elkaar aan, en versterken elkaar zelfs.

Volgens Van Andel is het talent voor serendipiteit te doceren én te leren. Je kunt niet naar het onbekende zoeken, omdat je dan niet weet wat je zoeken moet. Dat wisten de Sofisten al. Daarom moet je het onverwachte verwachten, zoals Heraclitus al opmerkte. Je kunt het onverwachte alléén vinden, als je wéét wát je verwacht.

Daarom helpt het als je erudiet (e-rudiet = ont-ruwd) bent, door kennis, ervaring, intuïtie, inzicht, fantasie en visie. Je kunt serendipiteit niet programmeren (dan zou het immers geen serendipiteit zijn). Dus áls je een verrassende waarneming doet, moet daarom je álle tijd en vrijheid hebben én nemen om die juist te duiden.

De toegang is gratis, maar aan de bezoekers wordt een vrijwillige bijdrage gevraagd. Deze zal dan ten goede komen aan het onderhoud/exploitatie van de kerk. Na afloop zal er gelegenheid zijn om na te praten.

Om 10.30 uur is de inloop met koffie en thee, de start is om 11.00 uur.

Over de spreker:

Pek van Andel is een medische maverick. Hij vogelde een kunsthoornvlies uit, waar hij de de Wubbo Ockels voor kreeg. Met zijn iconoclastische MRI-scans van de humane coïtus verdiende hij de Ig Nobelprijs. En voor de Leidse 'balpenmoord' deed hij schietproeven, waarvan de verrassende resultaten de veroordeelde uit de gevangenis bevrijd hebben.

Verder is hij de eerste 'totaaldonor' van Nederland én Europa: zijn organen en weefsels zijn te zijner tijd voor Eurotransplant en zijn stoffelijk overschot gaat daarna naar de snijzaal van het UMCG. Over serendipiteit publiceerde hij in het gezaghebbende British Journal for the Philosophy of Science (als enige) en schreef hij verschillende boeken, in het Frans, en in het Nederlands (Serendipiteit, de ongezochte vondst, met Wim Brands (†), bij Nieuw Amsterdam, is nog voorradig, dankzij een derde druk).


Auteur

Redacteur