Opsterland verliest zaak tegen Vermillion over gaswinning

Beetsterzwaag/Nij Beets - De gemeente Opsterland heeft procedureel onjuist gehandeld door geen omgevingsvergunning te verlenen aan Vermilion. De rechtbank heeft dat besluit vandaag vernietigd. Het Ministerie van EZK moet een nieuw besluit nemen.

Dat is slecht nieuws voor de tegenstanders van gaswinning, maar het goede nieuws is dat het tegengeluid uit Nij Beets door de Rechtbank is erkend, ondanks verzet van Vermilion. ,,Aan de tegengasstem van de inwoners van Nij Beets kan niet voorbijgegaan worden. Gasproducent Vermilion heeft alles uit de kast getrokken om de inwoners monddood te maken. Maar voor de Rechtbank Noord-Nederland heeft dit terecht niet standgehouden’’, aldus Monique Plantinga, voorzitter van de Stichting Tsjingas uit Nij Beets.

Belanghebbende

In de vandaag verschenen uitspraak van de Rechtbank Noord-Nederland over de proefboring in Nij Beets is Stichting Tsjingas erkend als derde-belanghebbende. Evenals alle andere particuliere derde belanghebbenden. Monique Plantinga: ,,We hebben overtuigend aangetoond dat er geen draagvlak is voor nieuwe gaswinning in onze gemeente. Met enquêtes, petities en acties. Vermilion walst echter gewoon door en trekt het advocatenarsenaal keer op keer open. Door deze uitspraak wordt bevestigd dat de stem van de gemeenschap wel degelijk telt.’’

Stichting Tsjingas trok met een bus vol tegenstanders naar de zitting op 13 december vorig jaar, voerde het woord in een uitpuilende rechtszaal en organiseerde aansluitend een landelijk manifestatie op het plein voor de Rechtbank. Groepen uit het hele land lieten daar horen en zien dat gaswinning moet worden afgebouwd in plaats van opgebouwd.

De Rechtbank geeft in haar uitspraak ook aan dat de gemeente Opsterland bij haar besluit om de omgevingsvergunnning te weigeren een verkeerde procedure heeft gevolgd. In plaats van de procedure van ‘binnenplans afwijken’ had een andere, meer uitgebreide procedure gevolgd moeten worden. Verder beargumenteert de Rechtbank dat Opsterland ten tijde van de heroverwegingsperiode had moeten beseffen dat ze niet langer beslisbevoegd was. Als gevolg van de wijziging van art. 2.5 Besluit omgevingsrecht (Bor) is het gezag verschoven van het gemeentelijke niveau naar het niveau van het ministerie van EZK. Door de foutief gevolgde procedure heeft de Rechtbank besloten om zelf in de zaak te voorzien en het besluit van de gemeente te herroepen. Het Ministerie van EZK moet een nieuw besluit nemen. Daartoe moet een uitgebreide voorbereidingsprocedure gevolgd worden, waarbij onder meer advies aan de gemeente Opsterland zal moeten worden gevraagd.

Verontrust

Tsjingas is opgericht door verontruste burgers. De Stichting is tegen nieuwe gaswinning en vóór opschaling van duurzame energie. Al ruim tweeënhalf jaar verzetten de inwoners van Nij Beets en andere dorpen in Opsterland zich tegen de plannen van gasproducent Vermilion om naar gas te gaan boren in Nij Beets. In een veenweide op 200 meter van het aangelegde natuurcompensatiegebied voor de heropening van het Polderhoofdkanaal. ,,Het is de wereld op z’n kop. Aan de ene kant investeren in natuur, aan de andere kant diezelfde natuur bedreigen met nieuwe gaswinning. Gaswinning leidt tot allerlei vormen van schade. Gaswinning gaat bijvoorbeeld gepaard met de inzet van chemicaliën. Dat brengt risico’s tot vervuiling van het grondwater en verstoring van de waterhuishouding met zich. Bodemdaling is tevens een ongewenst effect. De gekozen locatie is een kwetsbare veenpolder waar bodemdaling al een groot probleem is,” aldus Tsjingas.

Het verzet tegen nieuwe gaswinning is Nij Beets overstijgend. In en buiten Friesland is het tegengeluid groot. De meeste gemeenten in Friesland zijn tegen, evenals de Provincie Fryslân. Ook steeds meer waterschapspartijen spreken zich tegen uit. Gasproducenten richten zich in toenemende mate op de velden buiten het grote Groninger gasveld. Landelijk zijn er circa 40 initiatieven voor meer of langere gaswinning. In Friesland gaat het daarbij onder andere om nieuwe gaswinning in Rottum (Weststellingwerf), langer en meer winnen in Opeinde-Zuid en Middelburen (Smallingerland) en nieuwe gaswinning onder de Waddenzee (Ternaard).

Tegenstrijdig signaal

,,Nieuwe gaswinning is niet nodig. Er zijn genoeg duurzame alternatieven. De kennis is er, de technologie is er, het is een kwestie van doen. Ook zijn er meer mogelijkheden dan nu worden benut om de vraag naar gas terug te brengen. We zeggen niet dat de gaskraan morgen dicht moet, dat is niet realistisch. Maar nieuwe gaswinning is niet nodig. Bovendien is het ook een tegenstrijdig signaal. Je kunt niet aan de ene kant mensen oproepen om werk te maken van duurzame energie en ze vervolgens tegelijkertijd vragen om mee te werken aan het slaan van nieuwe putten voor het winnen van fossiel gas. Dat ondermijnt het draagvlak voor verduurzaming. Nieuwe, meer of langere gaswinning hoort niet thuis in een tijd van energietransitie,“ stelt Plantinga.