Terwispel krijgt nieuw gevarieerd bos na kap van zieke essen

Terwispel - Bij Terwispel is deze week begonnen met de aanplant van drie hectare nieuw bos.

Dit bos moet het eerdere essenbos vervangen dat de afgelopen twee jaar is gekapt omdat de bomen waren aangetast door de essentaksterfte. De es is rigoureus gekapt in heel zuidoost-Friesland. ,,Ik ha der wol triennen om yn’e eagen hân’’, vertelt boswachter Roel Vriesema. Zo noemt hij Tijnje, waar een perceel van vier hectare bos is omgelegd. ,,Dêr bliuwst as natuerman echt net kâld ûnder.’’

130 ha gekapt

Van de 8000 hectare bos is in het werkgebied van de beheerseenheid Zuid Oost Fryslân van Staatsbosbeheer, de regio Bakkeveen, Appelscha, Weerribben, nu 130 hectare gekapt. En er moet nog 30 hectare plat. ,,Twa jier lyn binne wy begûn mei it kappen fan beammen by hûzen, lâns fytspaden en by rekreaasjeplakken.’’

,,De es is yn de jierren 60 oeral oanplante, omdat it sa’n maklike beam wie. It wie in snelle groeier, hy levere moai hout en hy die it hiel goed yn wiete grûn. Dus ideaal by de froegere ruilferkavelingsprojekten yn dizze feanige streken’’, legt Vriesema uit. ,,As it ergens te wiet wie, dan seinen se al gau: doch der mar in es yn. It is krekt sa’n beam as de populier. It is op himsels net in moaie beam, mar ast dy ergens plantest, dan stiet der samar wat.’’

Schimmel

De essentaksterfte is een soort schimmel, die begint bij de takken en dan doorwoekert naar de stam. Daardoor wordt de stam uitgehold en dat levert grote risico’s op bij storm. ,,It is sa freeslike hurd gien. In pear jier lyn is it begûn yn it Suden en it is hiel snel oprukt nei it Noarden.’’ Om verdere verspreiding van de ziekte te voorkomen zijn de besmette bomen gekapt en daarna is de grond met stobben en wortels en al gevreesd.

Het feit dat nu op veel plaatsen sprake is van kaalslag is toch een teken dat in het verleden te eentonig is aangeplant, zegt Vriesema. Om te voorkomen dat een dergelijke kaalslag in de toekomst opnieuw nodig zal zijn, wordt bij de invulling van de lege terreinen nu gekozen voor gebruik van verschillende boomsoorten. Hiermee wordt het bos minder kwetsbaar voor ziekte en aantasting van de bomen.

Geduld

Bij Terwispel komt een gevarieerd bos met eiken, elzen, esdoorns en opnieuw essen. ,,Dit kear in lyts hoekje mar. En der komme ek struken yn. Dat jout mear fariaasjes, ek al omdat de iene beam flugger groeit as de oare’’, legt Vriesema uit. Bij de keuze van de boomsoort wordt per plek goed gekeken naar de stand van het grondwater en de grondsoort. ,,De iik moat droechstean, dus dy komt op de wat hegere stikken.’’

De komende maanden en jaren worden meer kleine landschappelijk bossen opnieuw ingeplant. De bomen worden geplant in zogenaamd recht planverband, dus in rijen, zodat er op termijn ruimte komt voor wandelpaden, Wie in de natuur werkt moet in elk geval geduld hebben, zegt Vriesema. ,,Mar as wy tsien jier fierder binne, dan sjogge de minsken al raar op.’’

Foto’s Henk Stoelwinder