Technologie helpt in Sûnenz bewoners en verzorgers

DRACHTEN - Er zijn al veel slimme hulpjes in de zorg. Op de Techparade in Sûnenz waren vanmiddag een heleboel te zien. En er komen meer, want vanmiddag werd ook het Sûnlab geopend.

De Techparade is een onderdeel van de eHealthweek, waarbij de nadruk ligt op het toepassen van technologie in de zorg. Dat gebeurt al, maar in de toekomst zal er nog veel meer gebruik van worden gemaakt. Daarbij gaat het niet zozeer om het genezen van kwalen, maar wel om toepassingen die het dagelijks leven van de bewoners een stuk aangenamer maken, hen helpen om zo lang mogelijk gezond te blijven of om de zorg te verbeteren.

Sûnlab

In het nieuwe Sûnlab, dat vanmiddag wordt geopend door Directeur Gelle Klein Ikking van de afdeling Innovatie en Zorg vernieuwing bij het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), zijn daarvan enkele mooie voorbeelden te zien. Sommige zijn gewoon te koop, andere zijn ter plaatse uitgevonden.

Een van de vernieuwingen die er is bedacht maar wel in april al op de markt komt is de SASScup, een nieuwe drinkbeker voor mensen met Parkinson. Vaak krijgen zij hun drinken in een tuitbeker, zoals ook peuters die gebruiken. De studenten Joas Nicolai en Jelmer de Jong van Friese Poort Drachten en Friesland College Leeuwarden ontwierpen een nieuwe drinkbeker, of eigenlijk een inzetstuk, waarmee het morsen als gevolg van trillende handen bijna helemaal voorkomen wordt.

Bierglas

Het idee kregen ze van een bierglas dat je niet kunt neerzetten, vertelt Jelmer. ,,Dat griemde hiel bot. Wy ha der wol twa jier oan wurke en no is it safier dat wy it idee fêstlein ha en de beker yn produksje nimme wolle.'' Onder de naam Jonic Solutions brengen ze de beker in april van dit jaar op de markt in een aantal verschillende kleuren. De makers willen ze per pakket verkopen, met bijvoorbeeld twee inzetstukjes op een stuk of zes bekers.

,,Dan hat elkenien oan tafel de selde beker en falt it ek net mear op dat ien fan de bekers oars is, sa hearre se der gewoan by'', vertelt Jelmer. De beide studenten hebben de beker ontwikkeld in het ‘Excellentieprogramma’, waarin ZuidOostZorg samenwerkt met Friese Poort, Friesland College en het Philips Innovatiecluster. Daarin kunnen studenten terecht die naast hun MBO opleiding wel een extra uitdaging kunnen gebruiken.

Bal besturen

In de hal van Sûnenz laat Lex Hogervorst, student Human Technology vaana het Friesland College zien hoe mensen met simpele handbewegingen een bal op de grond kunnen besturen. Daarvoor wordt hun lichaam gescand. Het spel wordt in Stellinghaven in Oosterwolde al gebruikt voor bewoners met dementie. ,,Zo kunnen ze op een leuke manier bewegen, zonder weerstand. Echt een bal weggooien is vaak al te moeilijk en te zwaar’’

In het Sûnlab konden de bezoekers vanmiddag ook met een virtuele bril zwemmen met dolfijnen of een ritje maken in een vrachtwagen. Roelfien Erasmus is blij met het Sûnlab. Zij organiseert het, maar het zijn vooral de bezoekers die het gaan vullen, legt ze uit.

Oplossing

,,Burgers, ouderen, mensen die in de zorg werken, iedereen die iets heeft dat hem of haar stoort en die een oplossing daarvoor zoekt is hier welkom. Soms bestaat die oplossing misschien al, soms zullen we zelf iets moeten bedenken. En dan hebben wij die luxe van al die studenten die er mee aan de slag kunnen. Die drinkbeker, die is echt voortgekomen uit een vraag van een meneer die bij ons woont.''

Erasmus wijst op de Keequr, een volgrobot die voor mensen die in bed liggen beelden kan projecteren op plafonds en muren, maar ook zijn omgeving kan filmen, zodat mensen op afstand informatie kunnen krijgen. ,,Hier kijken we: wat kan hij nou al, en kunnen we daar misschien nog meer mee doen. Tegenwoordig is er met software heel veel meer mogelijk, dan zouden we daarover contact kunnen opnemen met de leverancier.''

Slimme matras

Sommige vernieuwingen zijn niet alleen beter voor de patiënt, maar maken ook de zorg efficiënter. Dart geldt bijvoorbeeld voor de slimme matras, die ook wordt getoond in het Sûnlab. Die matras registreert met lichtsensoren de bewegingen van de persoon die er op ligt.

,,Voor mensen die bijvoorbeeld risico hebben op decubitus, doorliggen, is het belangrijk dat ze vaak worden gedraaid. In de praktijk worden mensen nu standaard om de zoveel tijd gedraaid, maar deze matras kan vaststellen of de persoon heeft bewogen. Ligt hij te lang stil, dan krijgt de verpleging een teken: jullie moeten hem of haar verplaatsen. Andersom registreert de matras ook of de persoon juist wèl net is omgedraaid, dan hoef je hem of haar niet nog eens wakker te maken. Dat is gunstig voor de bewoner, maar het scheelt dus ook werk.''

Ritje in een vrachtwagen

Ook de toepassing van de virtuele werkelijkheid is gunstig voor het welbevinden van de bewoners, legt Erasmus uit. Zo kunnen mensen met een VR-bril op zwemmen met dolfijnen, of een ritje maken in een vrachtwagen. ,,Dat heeft heel veel impact, hebben wij gemerkt. We geven familie een 360 graden camera mee, daar kunnen ze zelf filmpjes mee maken.''

Het filmpje vanuit de vrachtwagen is gemaakt door de zwager van een van de bewoners, die met hem een vrachtwagenbedrijf heeft gehad. ,,Die meneer kan niet meer in de vrachtwagen rijden, maar met die VR-bril op zit hij voor zijn gevoel gewoon weer op de weg. Dat brengt mensen op plaatsen waar ze zelf niet meer kunnen komen. We hebben ook gemerkt dat mensen die heel veel pijn hebben, met de bril op die pijn even vergeten.''

Foto’s Fokke Wester