Beetsterzwaag cultureel centrum dankzij de adel

Beetsterzwaag - Rond de eeuwwisseling was Beetsterzwaag cultureel nogal ingedut. Tegenwoordig leeft de kunst er als nooit tevoren. Nieuwste loot aan de culturele boom is de Kunstbeurs Art Beetsterzwaag.

In Projectruimte-Hoofdstraat 7 in Beetsterzwaag is de komende twee weekeinden de nieuwe kunstbeurs ART Beetsterzwaag. Afgelopen zondag was voor genodigden de officiële opening. De Kunstbeurs Art Beetsterzwaag is een nieuw initiatief van Roland Janssen, organisator en galeriehouder.

De inleiding over ‘Ultima Thule, noordelijke en zuidelijke kunst in Europa werd verzorgd door Bert Looper, directeur van Tresoar. Looper over deze expositie: „Net als boeken hebben al deze kunstwerken wat te vertellen, het zijn als het ware fluisterende perkamenten’, zoals Umberto Eco dat zo mooi uitdrukt. Bovendien zijn de kunstwerken tijdloos, ze blijven fris.”

Fries licht

Bijzondere aandacht is er voor de werken van Gerrit Benner, die wordt beschouwd als het icoon van de meest expressieve schilders van het Friese landschap. Friesland is bijzonder vanwege het licht, dat wordt veroorzaakt door de reflectie van het licht op het IJsselmeer. Dit komt vrijwel nergens anders voor. In tegenstelling tot de Groningers, die het meest zijn geobsedeerd door de country, zijn de Friezen dat door water, horizon en licht. De meeste werken van Benner zijn horizontaal, de getoonde tijdens de Art Beetsterzwaag bij uitzondering verticaal.

Jan Hendrikse en Henk Peeters waren de meest radicale kunstenaars van de Nederlandse NUL-groep. Zij verwierpen consequent alle persoonlijke handschrift en vervingen het door direct beschikbaar en niet met hun persoon verbonden materiaal. Dikwijls had hun werk een seriematig karakter. Bijzonder zeldzame vintage werken worden tijdens de ART Beetsterzwaag getoond.

Ontmoetingsplek

Het is de bedoeling om de Kunstbeurs Art Beetsterzwaag jaarlijks te organiseren en verder uit te laten groeien tot een internationale culturele ontmoetingsplek. Dit zorgt voor een fundament van de culturele infrastructuur en zo wordt de promotie van Beetsterzwaag als cultureel dorp voor langere termijn verstevigd. De Culturele Hoofdstad 2018 en de Culturele Hoofdstraat van Europa hebben hier voor een belangrijk deel aan bijgedragen.

Hiermee is Beetsterzwaag een van de dorpen met een enorm rijk cultureel leven, waarover Jansen, afkomstig uit Antwerpen, zich zeer verbaast. „Beetsterzwaag is een heel bijzondere plaats. Er gebeurt hier iets, veel cultuur om op te snuiven en uit te dragen.”

Panden en parken

De oorsprong hiervan ligt in de 18e eeuw, op het moment dat de adel zich ging vestigen in Beetsterzwaag. Die nam de cultuur mee in de vorm van prachtige panden, de vele parken en over-tuinen, ontworpen door de bekende tuinarchitect Lucas Pieter Roodbaard.

De Sweachsters Ernst Huisman en Jelle Terluin waren zeer geïnteresseerd in de historie van deze adel en verzamelden talloze wetenswaardigheden die op papier kwamen. Dit leidde uiteindelijk tot de historische rondleidingen die tot op heden een zeer grote toeloop kennen. Verder heeft Andries Pebesma zich sterk gemaakt voor het behoud van de voormalige oranjerie, op dit moment de tropische kas.

Plaatselijk Belang

Ongeveer 15 jaar geleden was het culturele leven in het dorp nogal ingedut. Plaatselijk Belang deed toen een oproep om door middel van activiteiten het culturele leven weer nieuw leven in te blazen. Ook zou de middenstand wel wat ondersteuning kunnen gebruiken. Zo werd de Stichting Bevordering Toerisme Beetsterzwaag in het leven geroepen. Voor Aline Noordam was dit de aanleiding De dag van de Kunst op de rails te zetten. Dit was de voorloper van het Kunstweekend, dat afgelopen jaar al voor de tiende keer is georganiseerd. Het evenement werd steeds meer bekend, ook buiten Friesland, en trok steeds meer bezoekers.

Het aantal initiatieven heeft zich inmiddels enorm uitgebreid met onder andere de concertreeks van Cultbee, filmhuis Beetsterzwaag, literair snacken, bourgondisch Beetsterzwaag. Met de toekomstige activiteiten van de Projectruimte erbij wordt Beetsterzwaag nog meer op de kaart gezet.

Tekst Japke Weij

Foto’s Art Beetsterzwaag