Sanering asbestdaken wordt flinke kluif voor gemeenten

Beetsterzwaag - Alle asbestdaken moeten voor eind 2024 opgeruimd zijn. Daar krijgen de gemeenten nog een hele klus aan, waarschuwt de Vereniging Nederlandse Gemeenten.

Naar verwachting zijn asbestdaken in Nederland na 2024 verboden en worden gemeenten verantwoordelijk voor het toezicht en handhaving van dit verbod. De gemeenten zijn al verantwoordelijk voor de sloopvergunningen en de inzameling en afvoer van asbest via de milieustraat. De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft gemeentebesturen gewezen op de consequenties van dit verbod en de opgave die er ligt voor gemeenten. Er is een versnelling nodig in de aanpak, want zonder maatregelen kan het doel niet voor 2026 worden gehaald, waarschuwt de VNG.

Risico’s

Sanering is noodzakelijk omdat veel daken na dertig jaar matig tot ernstig verweerd zijn en er steeds meer asbestvezels vrijkomen. Naar schatting is er in totaal 80 tot 90 miljoen vierkante meter aan asbestdaken in Nederland. Deze daken kunnen risico’s voor de volksgezondheid en de leefomgeving opleveren. Het wetsvoorstel over het asbestdakenverbod is in oktober vorig jaar in de Tweede Kamer besproken. Zoals het er nu naar uitziet wordt de ingangsdatum van het verbod met een jaar verschoven naar eind 2024

De voorgenomen wetgeving is voor de gemeenten en de provincie in Fryslân aanleiding geweest tot het instellen van een werkgroep en het opstellen van een gezamenlijke aanpak. Burgemeester Ellen van Selm van Opsterland is de bestuurlijke trekker van het project, terwijl de gemeente Leeuwarden de ambtelijke trekker levert voor de werkgroep. Het provinciale bestuurlijke VTH-overleg heeft recentelijk ingestemd met de door de werkgroep opgestelde aanpak verwijdering asbestdaken.

Vrijwillig

Deze aanpak is gericht op de stimulering van vrijwillige asbestverwijdering én het organiseren van toezicht en handhaving om de naleving van het verbod na 2024 af te dwingen. Het doel is om zoveel mogelijk asbest te laten verwijderen voordat het verbod van kracht wordt, zodat er na 2024 weinig handhavingsgevallen overblijven. In het door de werkgroep gepresenteerde plan wordt gewerkt volgens de stappen inventarisatie, communicatie, registratie en toezicht.

Om te weten hoeveel asbest voorkomt en op welke percelen wordt een provinciebrede inventarisatie gestart, die een totaalbeeld moet geven. Die zogenaamde nulmeting geeft ook de mogelijkheid om de komende jaren de verwijdering van asbest te volgen. Eigenaren worden eerst bewust gemaakt van de risico’s en gestimuleerd om de asbestdaken te verwijderen, want dat is hun eigen verantwoordelijkheid. Vanaf 2023 worden ze er op gewezen dat het verbod er aan zit te komen en wat de gevolgen zijn als er nog asbest wordt gevonden. De uitvoering van de saneringen van asbestdaken worden nauwkeurig in de gaten gehouden.

Voordelen

In de brief van het VNG wordt ook gewezen op andere instrumenten die door gemeenten kunnen worden ingezet, zoals een collectieve wijkaanpak, financiële arrangementen en combinaties met andere gemeentelijke opgaven, zoals de energietransitie en vrijkomende agrarische bebouwing. De haalbaarheid van deze instrumenten voor Opsterland zijn volgens de gemeente nog niet te overzien en hangen mee af van de resultaten van de inventarisatie.

Versnelling van de huidige saneringsaanpak levert op termijn voordelen op voor de gemeenten, betoogt de VNG. Zo is het stimuleren van asbestdakensanering nu veel goedkoper dan handhaving achteraf in 2024. Bovendien komt er minder asbesthoudend zwerfvuil, zo is de ervaring van gemeenten waar het gratis mag worden gestort. Nog een voordeel is dat panden in de gemeente hun verkoopbaarheid houden. Panden met asbestdaken worden waarschijnlijk moeilijker verkoopbaar, zeker na 2024, omdat kopers geen risico’s willen en verzekeraars de dekking van schade en brand bij asbestdaken afbouwen.