Vier fracties in Smallingerland trekken bij B en W aan de bel

DRACHTEN De partijen Smallingerland Belang, VVD, ELP en CDA hebben een reactie aan het gemeentebestuur gestuurd op de aanbiedingsbrief die het college van Smallingerland stuurde aan de provincie behorende bij de begroting. Bijgaand de inhoud.

‘De fracties van Smallingerlands Belang, VVD, ELP en CDA voelen de behoefte om te reageren op de aanbiedingsbrief, behorende bij de begroting, die u gestuurd is door het college van B&W.

We betreuren de ontstane situatie rondom het voeren van de politieke debatten om te komen tot een sluitende begroting. Wij verschillen met het college al jaren van mening over de noodzaak tot bezuinigen en in het algemeen tot zuiniger begroten. Het is immers op termijn niet houdbaar om jaren achtereen meer geld te besteden dan dat wij als gemeente ontvangen. We hebben daarom meermaals aangedrongen om te komen tot een kerntakendiscussie, deze wordt nu hoogstwaarschijnlijk nog net in deze raadsperiode gepland.

Feit is echter dat in de huidige conceptbegroting nog meer een beroep gedaan wordt op onze reserves, zelfs in dergelijke mate dat we alleen het eerste jaar nog over een sluitende begroting konden beschikken. Het 4e jaar sloot zelfs met 2,5 miljoen negatief. Als partijen vonden we elkaar in de grondhouding dat dit niet een passende begroting is voor onze gemeente. We hebben de overtuiging dat we in deze tijden de financiële kaders niet verder moeten oprekken maar nu moeten ingrijpen zodat we tijdens de nog te voeren kerntakendiscussie niet vanuit een zeer negatief saldo hoeven te starten.

OZB

Daartoe zijn er verschillende amendementen geschreven en ingediend om zo veel mogelijk de gemeentelijke uitgaven te beperken. Daarnaast zijn we het niet eens met het college om nu plotseling de OZB met 10,8% te verhogen (incl. inflatiecorrectie) omdat dit slechts tijdelijk lucht geeft maar niks oplost omdat er structureel te veel geld wordt uitgegeven. Daarbij zijn we erg geschrokken toen onze vrees bewaarheid werd in de conclusie van het rapport van Andersson, Elffers, Felix dat het volgende aangeeft;

‘Door de financiële voorspoed heeft de gemeente geen cultuur van financiële discipline. De voorspoed uit het verleden heeft geleid tot een ontspannen houding ten aanzien van financiën: onderaan de streep kwam het immers wel goed. Deze houding is merkbaar in de gehele organisatie: bij de politiek, het bestuur en het ambtelijk apparaat. De huidige, benarde situatie is voor de meesten onbekend vaarwater. Keuzes worden vooruitgeschoven, nieuwe ambities gestapeld. Bij het lijnmanagement is er een zwakke cultuur van financiële verantwoordelijkheid’.

Het moge duidelijk zijn dat wij hier grote zorgen over hebben, zeker nu ook weer in de voorliggende conceptbegroting weinig reflectie te zien was ten opzichte van de uitgaven binnen de organisatie. Het college koos er bij de conceptbegroting voor om in deze collegeperiode de reserves vrijwel volledig uit te putten. Daarbij zijn de financiële verplichtingen onvoldoende onder controle. Wij zijn ons ervan bewust dat veel gemeenten problemen kennen met de financiering van vooral het sociaal domein maar er zijn ook gemeenten bekend waar men wel binnen het budget kan blijven. Daarom hebben we in de gemeenteraad voorafgaande, tijdens en na de eerste discussie op 3 november hierover, gezocht naar meerderheden zoals gebruikelijk is om te komen tot een pakket van wijzigingsvoorstellen dat er voor zorgt dat onze gemeente weer financieel gezond kan worden.

Heroverwegen

Het democratisch proces heeft gefunctioneerd naar behoren. Op verzoek van het college werd de vergadering vroegtijdig geschorst zodat het college één en ander kon heroverwegen en een week later weer geopend. Op vrijdagavond 6 november werd door de Raad een reactie van het college met een voorstel en doorrekening ontvangen waarin zij vergaande wijzigingen voorstelde op haar concept begroting. Het college gaf daarbij echter zelf al aan dat dat een verslechtering betrof ten opzichte van de eerste versie van de begroting.

De meeste partijen konden pas maandag de 9e november fractievergaderingen organiseren en daarna konden de amendementen pas definitief ingediend worden bij de griffie, sneller en effectiever werken is onmogelijk. Daarbij was er nauwelijks sprake van nieuwe amendementen maar met name dezelfde amendementen die reeds een week eerder op 3 november waren ingediend.

Er was duidelijk een verschil van mening tussen het college en een meerderheid van de raad over de taakstellende amendementen. Dit omdat het college deze niet ‘smart’ genoeg achtte om te voldoen aan de toets der kritiek van de provincie. Op onze herhaaldelijke vraag om dan de uitgestoken hand te accepteren en deze bezuinigingsvoorstellen qua dekking te concretiseren werd niet gereageerd. Elke wijziging werd ten zeerste ontraden en dat zeker niet alleen vanwege de technische haalbaarheid of uitvoerbaarheid. In de discussie werd een kritisch deel van de Raad al snel verweten geen vertrouwen te hebben in de deskundigheid van het college en of het ambtelijk apparaat. Het vertrouwen in de competenties van het college en de ambtenaren staat echter volledig buiten deze discussie, het gaat om het moment waarop we als gemeente ingrijpend gaan bezuinigen en op welke wijze. Het is immers aan de gemeenteraad om controlerend en kader stellend op te treden.

Teleurgesteld

We waren teleurgesteld bij het lezen van de aanbiedingsbrief behorende bij de begroting. Het college dat hierin aanstuurt op een raad die haar budgetrecht zou moeten verliezen vinden wij een treurige zaak, die tornt aan het democratisch proces en zeker geen recht doet aan de inzet van ondergetekenden. Vandaar dat wij het nodig vinden u hierover nader te informeren.

Daarnaast hechten wij er aan om u te verzekeren dat ondergetekenden grote voorstanders zijn van een optimale vaarweg naar Drachten. De vaarweg is een belangrijk punt voor de bereikbaarheid van Drachten en daarom opgenomen in de verkiezingspramma’s van onderstaande fracties. Wij hebben slechts getracht om de begroting aan te scherpen en 2 maal een bedrag van 75.000 euro te schrappen waar geen enkele onderbouwing bij hoorde. Datzelfde geldt voor enkele grote posten voor de omgevingswet en de energietransitie: natuurlijk zijn wij niet van zins om wettelijke taken niet uit te voeren maar het is onverstandig grote bedragen te reserveren voor posten waarbij niet duidelijk is wat we hiervoor moeten doen.

Dringende suggestie

Al in een vroeg stadium in deze periode is door onderstaande fracties meermaals de dringende suggestie gedaan om als raad na te denken over de toekomstige financiële situatie van onze gemeente. Deze suggesties werden steeds genegeerd en een kerntakendiscussie werd steeds verder uitgesteld. Met behulp van de aanscherping van de begroting en de toekomstige kerntakendiscussie zal een financieel gezond meerjarenperspectief bereikt moeten worden, daar zijn onze inspanningen steeds op gericht geweest. Wij willen met de minimale financiële middelen gaan voor de uitvoering van de wettelijke taken om zo soberheid en doelmatigheid na te streven, dat is en blijft onze inzet voor de financiële opgave waarvoor Smallingerland zich gesteld ziet.

Wij hebben er dan ook alle vertrouwen in dat deze aangepaste begroting, die democratisch is aangenomen door de meerderheid van de Raad, ons een duidelijke leidraad geeft voor de komende periode. Dit is een sluitende begroting waarin duidelijke keuzes zijn gemaakt die passen bij de financiële situatie van onze gemeente. Sober maar doeltreffend, dat zal ervoor zorgen dat er een stabiele financiële situatie is ontstaan wanneer dit zakencollege in 2022 afscheid zal nemen van Smallingerland.’