Harinxmastate: gewoon bewoond

Friesland een provincie van boerderijen en kerken? Ja, maar er is veel meer. Zoals prachtige staten en stinzen. De afgelopen weken bezocht Peter Nieuwenhuijsen elke week een andere. Vandaag zijn laatste bijdrage: Harinxmastate.

In Olterterp en Beetsterzwaag is het goed wandelen. Het moet dan wel raar lopen, wil je op zeker moment niet de Harinxmastate te zien krijgen, aan de oostkant van Beetsterzwaag, aan het eind van de bebouwde kom. Je vraagt je af: wat is dat voor een gebouw? Het antwoord is simpel, maar heden ten dage niet meer zo gebruikelijk voor zo’n imposant geheel: hier wonen mensen. De eigenaresse draagt dezelfde naam als haar voorvader, die in 1842 de bouw liet beginnen. En die man was een Van Harinxma thoe Slooten. De hele geschiedenis is te bijzonder om niet nog eens op te rakelen.

Maurits Pico Diederik was grietman van Smallingerland. Een Drachtster verhalenverteller vertelt. „Hij had een nieuw, groot huis, niet ver van de Zuiderbegraafplaats. Een fijne plek, maar met één nadeel: al vele jaren was het traditie dat hier op zaterdagavond de klok in de klokkenstoel werd geluid, drie uur lang. De jongelui hechtten hier erg aan, de jongens luidden, de meisjes moedigden ze aan. Helaas, de echtgenote van de grietman, Clara Feyona van Eysinga, had vaak hoofdpijn, wij zouden zeggen migraine, best ernstig dus. Dat klokgelui, daar kon ze echt niet tegen. Dus je voelt het al aankomen: de grietman liet het verbieden en toen had je de poppen aan het dansen. Een conflict tussen burgers en overheid, soms met de politie erbij. De grietman genoot daar niet van. Na maanden gehakketak nam hij ontslag en verhuisde naar de aangrenzende gemeente: Opsterland, Beetsterzwaag. Nou ja, verhuisde? Hij liet zijn mooie, nieuwe huis afbreken en het weer opbouwen waar het nu staat!”

In feite is het huis Harinxmastate het meest opvallende deel van een heel landgoed. Op het landgoed moet geld verdiend worden om alles in stand te kunnen houden. Er horen verpachte boerderijen bij het bezit, maar ook natuurterreinen. Er wordt hout verkocht en pony’s werken mee door de heide te beheren; jonge hengsten worden verkocht. Er hoort een biologisch landbouwbedrijf bij en dan is er ook nog een kwekerij van onder andere kerstbomen. Dit alles maakt het mogelijk dat dit huis nog gewoon… bewoond wordt!

Tekst: Peter Nieuwenhuijsen

Nieuwsgierig naar het verhaal van andere staten en stinzen? Kijk op https://drachtstercourant.nl/themas/580/staten-en-stinzen-drachtster-courant

Prijsvraag

Wilt u een keer vorstelijk overnachten? Dat is dit de laatste kans om mee te doen aan onze prijsvraag. Ga voor deelname naar https://drachtstercourant.nl/artikel/1112157/prijsvraag-staten-en-stinzen-win-een-vorstelijke-overnachting.html en maak kans op een vernachting in een van de mooiste B&B’s van Friesland: Huize Boschoord in Sint Nicolaasga.