Rustig aan in het Lauwersmeergebied

Het is een prachtige zondag dus man en ik willen fietsen. Maar niet in een file. Zou dat lukken in het prachtige Lauwersmeergebied? Of heeft heel Noord-Nederland hetzelfde idee, vandaag? We besluiten het erop te wagen. Met de fietsen op de auto rijden we een toeristische route naar Lauwersoog. Die tocht is al prachtig maar nog mooier is het buiten te bewegen.

Tekst Gerda Douma

We gebruiken de app route.nl die een tocht van 44 kilometer belooft: Nationaal Park Lauwersoog. Al na 4 kilometer gaan we fout. Een pad leidt naar een hek met daarachter een moeilijk begaanbaar zandpad. Ernaast een bordje dat ons leert dat we daar alleen mogen wandelen. Alsof je zin zou hebben om daaroverheen te zwoegen. Genoeg redenen om te keren.

Als we dat doen staan we oog in oog met de boswachter. Elektrisch - dus geluidloos -blijkt die ons gevolgd te hebben. Geheel ten overvloede vertelt ook hij ons dat we daar niet mogen fietsen. Neeeheeeeee, dat willen we ook helemaal niet.

Hij stuurt ons de goede kant op en we vervolgen onze weg. Om na nog een paar kilometer opnieuw fout te fietsen. Net zo makkelijk. In het bos doet de navigatie het slecht en als we bij een T-splitsing moeten kiezen, gokken we fout. Na een weliswaar leuk rondje komen we precies uit waar we begonnen.

Nou, dat schiet lekker op zo. We staan meer op de app te kijken dan dat we fietsen en met deze gemiddelde snelheid hadden we net zo goed kunnen lopen.

Het blijkt gewoon een moeizame start te zijn, hierna ondervinden we geen problemen meer, alleen gemak van de app.

 

Uitkijktoren

De eerste vrijwillige stop is de uitkijktoren. Op de parkeerplaats zitten mensen in de luwte van hun camper koffie te drinken. We beklimmen de trap, overzien de situatie en het meer. Beide zien er goed uit.

Verder fietsen we, aan de zuidkant van het Lauwersmeer. Water en eilandjes en heel veel vogels. Op het fietspad ligt een dode mol. Voer voor andere beesten. De een zijn dood... Ik maak een foto, man observeert door zijn kijker intussen de nog wel levende dieren. Dat tempo van ons begint zorgelijke vormen aan te nemen.

Voor Jaap Deensgat stappen we opnieuw van de fiets. Voor wie? Het is de naam van de vogelkijkhut. We lopen er via een soort gang naartoe. Huiszwaluwen maken je duidelijk wie hier de baas zijn. De jongen kijken stiekem over de nestrand wie daar nu weer zijn, de ouders vliegen in gierende vaart af en aan.

De hut is een geliefde plek voor vogelaars, het gebied is dan ook goed voor ruim honderd vogelsoorten. Ieder jaar overwinteren hier tienduizenden ganzen. Wij blijven niet zo lang, de volgende verrekijkermensen staan alweer klaar en we mogen er tijdelijk maar met twee mensen tegelijk in. Bovendien moeten we verder fietsen, het is wel de bedoeling dat we de tocht vandaag nog afmaken.

 

Een bijzonder gebied

In vroegere tijden stroomden zoet en zout water in elkaar over in de Lauwerszee. Angst voor overstromingen, mede gevoed door de Watersnoodramp van 1953, leidde in 1969 tot de bouw van een dam. Lauwerszee werd Lauwersmeer maar verder werd het gebied lekker met rust gelaten. In nog geen vijftig jaar transformeerde de natuur het Lauwersmeer en omgeving tot het prachtige natuurgebied dat het nu is. Sinds 2003 is het Nationaal Park.

Dag en nacht ben je hier welkom, lezen we. Als we niet een beetje voortmaken moeten we daar gebruik van maken ook.

 

Grote variatie in het gebied

Al fietsend zien we de grote variatie aan landschappen waar dit gebied zo geliefd om is: open water, uitgestrekte graslanden, wuivende rietvelden en beschutte bossen. Een deel van die bossen is aangeplant, maar op veel plekken zijn ook spontaan bossen van met name wilgen ontstaan.

Hoewel wij vooral de vogels opmerken kent het Nationaal Park Lauwersmeer een groot aantal uiterst zeldzame plantensoorten. Niet dat wij ze hebben gezien maar later lezen we dat in het gebied maar liefst elf soorten orchideeën voorkomen. Wij kwamen tot één soort. Ook komt hier de uiterst zeldzame parnassia voor.

 

Haakse bochten

We hebben geen last van andere fietsers, eigenlijk is het best rustig. We fietsen naar Zoutkamp waar de vis- en de ijscoboer goede zaken doen. Daarna wacht het nieuwe natuurgebied de Kollumerwaard. Hier is een prachtig fietspad aangelegd al doen sommige haakse bochten vermoeden dat de bureautekenaar het heeft gewonnen van de fietser.

Het ruige gebied, weer totaal anders dan het watergebied, wordt begraasd door Schotse Hooglanders. Met deze ‘natuurlijke maaiers’ probeert Staatsbosbeheer de verdere verruiging en verbossing van het gebied tegen te gaan. De grazers doen goed hun best want een geschikte plek te vinden voor een sanitaire stop valt nog niet mee. Dat zo’n beest daar geen rekening mee houdt.

Langs het Dokkumerdiep trappen we verder naar Dokkumer Nieuwe Zijlen. Daar staan twee boterhammen, een banaan en een ei op het menu. Geen nieuwe winstformule van de plaatselijke uitbater; uit angst nog niet terecht te kunnen op een terras hebben we onze eigen lunch meegenomen. Een picknicktafel voldoet prima aan onze eisen: een zitplek met mooi uitzicht. En kat met slechts drie poten leidt wel een beetje af van de schepen in de sluizen.

 

Waar is de Sylkajút?

En door. Nu hebben we de onderste lus gehad, we fietsen naar het noorden. Net onderweg voel ik mijn enkelbandje afglijden. Ik fiets terug om het te zoeken. En weer terug omdat ik het niet heb kunnen vinden. Logisch, hij hing nog om mijn enkel, nog half in mijn lage sok. Kunnen we eindelijk door?

Omdat we hier al vaak met de auto zijn geweest weten we dat er straks opnieuw een vogelkijkhut op ons staat te wachten. De Sylkajút heeft ons al menigmaal een beschut, magnifiek uitzicht op water, riet, eilandjes en erg veel vogels geboden.

Helaas.

Hij blijkt in vlammen opgegaan. Wat zwartgeblakerde resten resten. Brandstichting horen we mensen hoofdschuddend tegen elkaar zeggen. We schudden mee, wat een zinloosheid.

Nu hadden natuurlijk we meteen door kunnen fietsen, ware het niet dat een paar meter verder ook zonder hut van een prachtig uitzicht te genieten valt. Riet, wolkenvelden, water en vogels vormen een prachtcompositie. Niet iets om zomaar aan voorbij te gaan. Alle tijd. Toch?

 

Geliefd of gehaat

Via Ezumazijl fietsen we naar Oostmahorn. Heerlijk om hier te fietsen, al merken we dat het drukker wordt. Logisch want hier ligt Esonstad, een vakantiepark van Landal GreenParks. Rond een kunstmatig meer is zo’n vijftien jaar geleden een namaak-historisch stadje gebouwd. Geliefd of gehaat wordt erover gezegd maar wij zien toch veel liefhebbers.

De app wil ons kennelijk Anjum nog even laten zien want niet geheel logisch fietsen we via dat dorp naar de noordkant van het Lauwersmeer. Over de dijk, waarop vele stenen klaarliggen om de waterkering te versterken, gaan we naar de grote blauwe sluizen. Dat klinkt eenvoudiger dan het is, er is verdorie windkracht 5! De tegenwind maakt het ons aan het eind van de rit knap lastig. Ik kruip laf achter mijn man: „Veel veiliger fietsen, met die tegenliggers.”

Bij de sluizen stappen we opnieuw af, even kijken. En uithijgen.

In de haven dreigt, net als wij erlangs komen, de veerdienst naar Schiermonnikoog te vertrekken. Weer van de fiets, kijken naar het keren van het schip, luisteren naar de luide toeter.

Het laatste stukje is de moeite niet en zo komen we terug in Lauwersoog, bij de auto. Met 52,5 kilometer op de teller. Daar hebben we 3 uur en 10 minuten over gedaan wat ons op een gemiddelde snelheid van 16,5 kilometer per uur brengt. Maar heey, van alles gezien dus wie maalt hierom.

Diep tevreden over de dag binden we de fietsen op de Volvo. Het duurt even, zo’n tochtje, maar dan heb je ook wat.

 

Het Nationaal Park Lauwersoog biedt naast heel veel natuur nog meer activiteiten. We doen een greep: vanuit Lauwersoog worden er zeehonden- en dark-sky-expedities gedaan maar natuurlijk kunt u er ook wadlopen. 

In Leens kunt u naar Museum Landgoed Verhildersum maar er is ook een dierentuin, DoeZoo waar je dieren mag aaien.

In Wehe-den-Hoorn is Adventurepark Waddenfun, een enorm klimpark.

Zie: lauwersoog.nl, doezoo.nl, waddenfun.nl, verhildersum.nl

 

Route

Op internet zijn diverse routes te vinden, sommige iets korter, vele veel langer. Wij gebruikten voor deze route de app route.nl: www.route.nl/fietsroute/114977/nationaal-park-lauwersmeer die officieel 44 kilometer is. Wij fietsten 53 kilometer. Hou rekening met de wind, die kan ongenadig zijn in dit gebied.