Lauswolt: nu parelgrijs

Beetsterzwaag Friesland een provincie van oude boerderijen en monumentale kerken? Dacht het niet. Er is meer. Zoals meer dan zestig eeuwenoude staten, stinzen, poortgebouwen, stadshuizen en buitenplaatsen. Deze week Lauswolt in Beetsterzwaag.

„Als ik aankom bij het hotel Lauswolt, ben ik verbaasd. Ik heb hier vorig jaar nog foto’s gemaakt van een wit gebouw, maar nu is het parelgrijs”, vertelt Peter Nieuwenhuijsen. „Net als op een oude ansichtkaart van 1880. Maar daarop staat het landhuis eenzaam in een weidse omgeving.”

Nu is het van een hele reeks vleugels voorzien. Op de oude foto was Lauswolt nog maar een jaar of twaalf. Inderdaad, we lezen dat jonkheer Augustinus Lycklama à Nijeholt zijn huis liet bouwen op een nogal kale vlakte, waar alleen vroeger een meneer Lauswolt een boerderij had gehad. Eerst dacht de jonker aan een souterrain met een enkele bouwlaag er bovenop, maar tijdens de bouw besloot hij toch maar tot een extra verdieping. Was hij een impulsieve man? Een feit is dat hij zijn huis tijdens de jaarwisseling van 1877 en 1878 zomaar verkocht aan Reinhard baron van Harinxma thoe Slooten. Dit leidde tot verbazing en veel commentaar in het dorp.

Baron

“Nu is het dus van de baron. Ze vierden samen oud-en-nieuw en opeens was de kogel door de kerk. Er wordt gefluisterd dat de heren allebei niet heel zuinig waren geweest met de wijn en andere drankjes. Maar waarschijnlijk was de een toch nog wat meer op zijn qui-vive dan de ander. Alleen moet je me niet vragen wie van de twee! Het kan ook zijn dat mevrouw de barones een rol heeft gespeeld, de echtgenote van de jonker bedoel ik dan hè. Of het feit dat de jonker voor zijn ziekte vaak in het buitenland verblijft. Je weet het niet.”

Ik weet niet hoe het u vergaat, maar ik loop Lauswolt niet zomaar even binnen. Geen wonder, want de ingang is aan de andere kant: de foto’s laten meestal de achterkant van het gebouw zien. Het is onbetwist het chicste hotel van Friesland en het restaurant Heeren van Harinxma het enige Friese restaurant met een Michelin-ster. Toch is het niet nodig er altijd met een wijde boog omheen te lopen. Onlangs hebben ze het Koetshuis ingericht als groepsaccommodatie.

Prijsvraag

Om de staten, stinzen, poortgebouwen, stadshuizen en buitenplaatsen meer bekendheid te geven, wordt de komende weken in deze krant steeds één object uitgelicht door Peter Nieuwenhuijsen, secretaris van Staten en Stinzen. Op de website van deze krant worden alle verhalen (42 in totaal) gebundeld. Een interactieve kaart geeft aan waar de panden te vinden zijn. Ook zijn hier links naar wandel- en fietsroutes in de omgeving. Lezers kunnen ook meedoen aan een prijsvraag en kans maken op een prijs. Hoofdprijs is een overnachting t.w.v. 200 euro in villa Boschoord bij Sint Nicolaasga, van jonkheer Tjalling van Eysinga. Zie www.drachtstercourant.nl (zoekterm Staten en Stinsen)