Goh, Friesland vergrijst?

DRACHTEN Toen ik laatst in de kantine zat, kwam er een studente naar me toe met wat ‘vraagjes’ over wat er allemaal te beleven is in Friesland voor jongeren. (Fierljeppen, skûtsjesilen, wadlopen en tig andere dagelijkse activiteiten.)

Provincie Friesland had namelijk geconstateerd dat jongeren massaal uit Friesland vertrekken. Dat Friesland een krimpregio is, welteverstaan. En daar moest wat aan gedaan worden: er zouden namelijk jongerenbijeenkomsten moeten komen, om erover te praten, zei ze. Praatsessies gaan jongeren echter niet overtuigen om hier te blijven, dat kan ik je nu al vertellen. Laten we eens kijken naar wat er veranderd zou kunnen worden in bijvoorbeeld... Drachten, om Friesland wèl aantrekkelijker te maken voor jongeren.

Trein

Om te beginnen, geef ons een trein, want Drachten is vrijwel onbereikbaar met openbaar vervoer. Er valt weinig te studeren in Friesland en dan zoek je het als student elders. Hier blijven wonen en heen en weer reizen brengt echter nadelen met zich mee. Keer op keer zijn plannen voor een treinstation in Drachten last minute gecancelled. Er is een plek speciaal opengehouden voor de aanleg hiervan, maar er wordt al decennia lang niet doorgepakt. Ik herhaal: Drachten is de op 1 na grootste plaats van Friesland en niet te bereiken met de trein.

Wil je naar Groningen, dat is dan 40 minuten met de bus, wil je naar de rest van Nederland, dan is dat 30 minuten in de bus naar Heeren-potjandorie-veen voordat je eenmaal een trein kan pakken. Alsof de bus-situatie nog niet vervelend genoeg is, heeft ‘t Drachtster bestuur, immer zijn blik op de toekomst, laatst meerdere bussen van het programma geschrapt. Hierdoor zijn sommige nabij gelegen dorpen niet meer te bereiken met de bus overdag.

Rotsfeer

En dan nu het uitgaansleven van Drachten. Het is om in tranen van uit te barsten. Op de Kaden hangt een rotsfeer. Criminele incidenten komen niet uit de lucht vallen. Je kan er enkel zuipen en de muziek is eenzijdig. De Kaden is een afgelegen, grijze goot waar gezelligheid of veiligheid ver te zoeken is. Het futuristische Raadhuisplein is jammer. De markt op donderdag is leuk, de visboer verkoopt goede kibbeling, maar daar sta je dan met je haring op een parkeerterrein. Wie heeft dat bedacht? Geen wonder dat al die winkels leeg staan. Maak er een gezellig parkje van, wat bomen, een fontein, overdekt koepeltje, enig. Drachten moet sowieso groener. En wat dacht je van je auto in de enorme parkeergarage die zich onder het plein bevindt zetten in plaats van er op?

De bibliotheek in Drachten is een muf, donker hol. Toch zie je best wat studenten zitten aan de tafels tussen de stoffige rekken, omdat het de enige openbare ruimte is om te zitten en te studeren. Neem een voorbeeld aan het pas geopende Groninger Forum. Dat is nog eens een concept. Nu hebben we al De Lawei, a.k.a. het enige gebouw hier dat soms bezocht wordt door mensen die niet in Drachten of omgeving wonen om ons van het culturele gedoe te voorzien, filmhuis films enzo, maar jongeren hebben ook een plek nodig waar ze af kunnen spreken. Zoiets zou Drachten en zijn jongere bewoners goed doen. Iets waar men wellicht zelfs een goedkoop drankje zou kunnen doen. (We hebben niet nog een M’n Zusje, Lachende Koe, Graancirkel of Doppio nodig. Is veel te duur man, doe normaal.)

Huiskamer

Nee, aangezien alle fastfoodketens weggestopt worden op industrieterreinen, ben ik er vrij zeker van dat de HEMA nu het best loopt. Doe daar wat mee, HEMA, maak een V&D-achtig dakterras, weet ik veel. De huiskamer van Drachten klinkt me wel goed in de oren. Zoiets als onze eigen mediatheek, maar dan openbaar, zonder een meneer die met gespitste oren openende broodbakjes probeert te detecteren. Wild voorstel: zet wat lange tafels in zo’n lege Raadhuispleinruimte op 1 hoog, maak het een beetje gezellig met wat luie stoelen en planten, voila, een groot succes onder jongeren.

Dan wil ik toch ook nog even beginnen over de openingstijden van onze winkels, heeft niet direct met jongeren te maken, maar ik ben on a roll. Over het algemeen is er een vrij positieve kijk op ons noflike winkelcentrum met ons inspirerende carillon. Maar wat zou het toch fijn zijn om niet 1 op de 5 keer voor een dichte deur te staan. De mediamarkt lijkt de enige die het snapt, open van vroeg tot laat en open op zondag. Ja, elke, niet alleen de eerste van de maand. Wie onthoudt dat nou. Is een soort russian-roulette, winkel open: ja of nee. Zal ik eens wat grappigs vertellen? De bibliotheek is elke zondag open. Ja, echt. Maar dan wel van 2 tot 5 en op maandag gesloten. Laatst ging ik op zoek naar gordijnen op zondag. Want zondag is echt een gordijnendag. Erg knap, al onze vier gordijnzaken waren dicht.

Festivals

Wat wel weer met jongeren te maken heeft: festivals. En daar hebben we er veel te weinig van in Friesland. Welcome to the Village in Leeuwarden is een groot succes. Als iets een succes is onder de jongeren, zeker met zo’n tekort aan jongeren, zou je denken dat de provincie alles op alles zou zetten om het succes te behouden, zelfs te vergroten. Blijkt echter dat het festival van vier dagen per jaar toch net iets teveel geluidsoverlast veroorzaakt. Vorig jaar werd het een silent disco. Allemaal een koptelefoontje op. Geen grap.

Zoals in de NRC van 11 november: “Drachten is dood”. Het is niet zo’n wonder dat jongeren massaal wegvluchten zodra het kan. Er over praten gaat niet helpen, er moet namelijk wel een heel grijs, conservatief bestuur zitten, anders was het niet zo ver gekomen. Grapje? Sorry, verder heb ik geen verkeerd leven hier, hoor, in ús Drachten. Arme studente, ze had net de verkeerde uitgekozen.

Floor Demmendaal