Dit is wat we weten van de eerste coronabesmetting in Friesland

Het coronavirus bereikte Friesland dinsdag, maakte de Veiligheidsregio Fryslân bekend. Lees hier alles wat er tot nu toe bekend is.

Dinsdagochtend om 8.43 uur kwam de Veiligheidsregio met een melding: een echtpaar van rond de vijftig jaar uit Gorredijk heeft het coronavirus. De twee zaten al ziek thuis. ,,Voor hun gevoel waren ze daar bijna van hersteld”, aldus burgemeester Ellen van Selm van Opsterland. Maandagavond rond 19:00 uur werd geconcludeerd dat het om het coronavirus ging. De man kwam via een Brabantse collega in aanraking met het coronavirus.

Bornego

De 17-jarige leerling van het Bornego College in Heerenveen is niet besmet met het coronavirus. Hij is dinsdag getest. Het Bornego Lyceum is een school voor havo en vwo en telt circa 750 leerlingen. De school laat weten opgelucht en blij te zijn met de uitslag. ,,In eerste plaats voor onze leerling.''

Hij gaat binnenkort weer naar school en zal tot die tijd worden begeleid in zijn voorbereiding op het examen. ,,Hij is vorige week wel op school geweest met griepklachten'', zegt bestuurder Hans Wildeboer. ,,Mochten er signalen zijn dat andere leerlingen klachten krijgen, dan schalen we direct weer op.''

GGD Fryslân is nog bezig met een contactonderzoek voor de patiënten met het virus. ,,Daarmee wordt in kaart gebracht met wie deze patiënten contact hebben gehad'', zegt de GGD.

Gorredijk is laconiek

In Gorredijk wordt laconiek gereageerd op het nieuws dat twee dorpsgenoten het virus hebben opgelopen. ,,It is sa as it is'', zegt iemand. ,,Natuerlik, âlde minsken moatte der om tinke, net in oar in hân jaan. Mar soks dogge wy hjir ek net op De Gordyk. Frânsen en Dútsers tútsje en knuffelje op it wurk, sa binne wy net. Wy sizze ‘hoi’, der feroaret neat.”

Op deze dinsdag komen er tussen de 100 en 150 mensen over de vloer voor vergaderingen en cursussen en gymnastiek voor lagere-schoolkinderen. Vrijdagavond treedt cabaretier Teake van der Meer en zaterdag de Iers folkband The Kilkennys en Na Leanai. Die optredens gaan vooralsnog door.

Evenementen

Sportwedstrijden en evenementen in Gorredijk kunnen ,,voorlopig” gewoon doorgaan, zei burgemeester Ellen van Selm. Op verschillende plekken in de provincie worden evenementen afgelast. Interzorg Groep neemt voorzorgsmaatregelen om de gezondheid van cliënten en medewerkers te waarborgen. Een daarvan is dat de open dag in Ferwert van 21 maart niet doorgaat.

Friesland Lease

De medewerker van Friesland Lease, die met griep thuis zit, is niet besmet met het coronavirus. Dat maakte het bedrijf dinsdagavond bekend.

De man verscheen vorige week met griep op zijn werk. Familie van zijn partner, uit het oosten van Nederland, is onlangs in Italië geweest en heeft daar vermoedelijk wel het coronavirus opgelopen.

Dinsdag is de partner van de man getest en zij heeft het virus niet. Daaruit concludeerde de GGD dat de medewerker van Friesland Lease ook onmogelijk het virus bij zich kan dragen.

De medewerker maakt deel uit van een zogenoemd klantteam van Friesland Lease. In het team werken commercie, techniek en administratie samen. Friesland Lease stuurde acht mensen naar huis, omdat zij contact met de man hadden gehad. Zij konden thuis werken en het bedrijf ging zoveel als mogelijk virtueel vergaderen. Directeur Jan Baljeu zag het als een testcase.

,,Het was een leerproces. Als het moet, kunnen wij tijdelijk zonder een fysieke werkplek’’, aldus Baljeu. ,,Dit overviel ons natuurlijk, je hebt er geen recept voor wat je moet doen, maar je wilt ook geen risico lopen.’’ Het team moest uit voorzorg thuis werken, maar niet iedereen zag dat zitten. ,,Ze zeiden dat ze zich wel goed voelden, maar een gezond persoon kan ook drager van het virus zijn.’’ Het team kan woensdag weer gewoon aan het werk. De medewerker is nog herstellende van de griep.

Het mogelijke coronageval hield Baljeu en zijn medewerkers de hele dag in de greep. Honderden klanten zochten telefonisch en via de mail contact. Dit omdat er vorige week nog een groot evenement van Friesland Lease bij SC Heerenveen was geweest. ,,Daar heb ik me echt over verbaasd, hoe ongerust mensen dan zijn. Ik kan ze nu goed nieuws brengen. Dit is wel een opluchting.’’

Voetbal afgelast

De wedstrijd tussen Willem II en SC Heerenveen (zaterdagavond 18.30 uur) gaat niet door. Alle evenementen met meer dan duizend deelnemers in Noord-Brabant worden verboden vanwege het coronavirus.

Het gaat daarnaast ook om PSV-FC Emmen en RKC Waalwijk-FC Groningen. In de eerste divisie zou TOP Oss thuis spelen tegen FC Den Bosch. Cambuur speelt thuis tegen NAC Breda. De KNVB laat de lokale autoriteiten beslissen of die wedstrijd kan doorgaan.

Het cancelen van de wedstrijden moet verspreiding van het coronavirus zoveel mogelijk beperken. Ook enkele dancefeesten en carnavalsoptochten gaan niet door. Dat is dinsdag bekendgemaakt op een persconferentie van de Brabantse burgemeesters Jack Mikkers (Den Bosch), Theo Weterings (Tilburg) en John Jorritsma (Eindhoven).

Geen interviews

SC Heerenveen heeft laten weten dat journalisten voorlopig niet meer in direct contact komen met spelers. Interviews dienen telefonisch te worden afgenomen. Heerenveen heeft veel meer maatregelen getroffen. Zo moeten bezoekers van het Abe Lenstra-stadion hun handen bij de ingang reinigen met desinfecterend schuim, moet fysiek contact tussen medewerkers en vrijwilligers zoveel mogelijk worden vermeden en zijn sponsor- en pr-activiteiten van spelers en trainers voorlopig opgeschort. Iedereen bij Heerenveen met (geringe) gezondheidsklachten wordt aangeraden thuis te blijven. Rondleidingen, maatschappelijke projecten en een supportersavond – donderdag was It Petear gepland – gaan niet door.

Omrop Fryslân

Omrop Fryslân neemt de rol als mogelijke rampenzender serieus en drukt medewerkers op het hart dat voorzichtigheid is geboden. Bij een ramp worden regionale omroepen gebruikt als rampenzender. Het brengen van nieuws is dan de belangrijkste taak. Omrop Fryslân stopt met excursies en hangt een mededeling op bij de balie en toegangsdeuren van het pand dat er geen handen meer worden geschud.

Iedereen die gasten krijgt voor een radio- of televisieprogramma, wordt gevraagd hen van tevoren te vragen of zij recent in een besmet gebied zijn geweest of in direct contact hebben gestaan met mensen die in zo’n gebied zijn geweest.

Daarnaast wordt stap voor stap getest of verslaggevers vanuit huis kunnen werken. Daartoe dienen de juiste bewerkingsprogramma’s op de telefoon te zijn gezet.

382 besmettingen

In Nederland is nu bij 382 personen het nieuwe coronavirus vastgesteld. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) heeft 61 meldingen over nieuwe gevallen binnengekregen van de GGD'en, die lokaal verantwoordelijk zijn voor de bestrijding van het virus. Dat is een stijging van 19 procent.

Zoals maandagavond al duidelijk werd, is een vierde patiënt die het virus had overleden, een 78-jarige vrouw uit Goirle. De vrouw had al een kwetsbare gezondheid, zei de burgemeester van de Brabantse plaats. De andere drie mensen die zijn overleden nadat ze besmet waren geraakt, waren 82, 86 en 86. Bij jongere mensen is het ziekteverloop meestal mild.

Brabant blijft met 157 positief geteste inwoners de provincie met de meeste besmettingen. In de helft van de gevallen is de bron van de besmetting nog onbekend.

28 ziekenhuismedewerkers besmet

Uit een steekproef onder medewerkers van het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis (ETZ) in Tilburg blijkt dat 28 van hen het coronavirus hebben opgelopen. Het ziekenhuis, met twee vestigingen in de Brabantse stad, heeft 301 medewerkers getest. Geen van hen was in risicogebied geweest. Ze hadden ook voor zover bekend geen contact met mensen bij wie een besmetting is vastgesteld.

Bekijk ook | Zien hoe het zit: zo werkt het coronavirus en hierom is het zo ongrijpbaar

Het ETZ deed de steekproef op verzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), dat beter in beeld wil krijgen hoeveel mensen daadwerkelijk het virus hebben opgelopen. Vooral in Brabant is van veel mensen die besmet zijn de bron niet duidelijk. De testresultaten uit Tilburg bevestigen dat besmettingen ”onder de radar” kunnen blijven.

Ook in vijf andere Brabantse ziekenhuizen is het personeel getest. De resultaten daarvan zijn nog niet bekend.

Het ziekenhuis test alle personeelsleden die verkoudheidssymptomen krijgen. Als blijkt dat ze het virus hebben, gaan ze thuis in quarantaine totdat ze zijn uitgeziekt. Ook patiënten met luchtwegklachten en koorts worden geïsoleerd en getest.

Geen handen schudden

Het RIVM adviseert sinds maandag mensen om voorlopig geen handen meer te schudden om verdere verspreiding tegen te gaan. Het kabinet heeft inwoners van Noord-Brabant verzocht om zoveel mogelijk thuis te werken. Dat verzoek kwam bovenop het RIVM-advies aan Brabanders om met milde gezondheidsklachten al thuis te blijven.

De ziekte, die de naam COVID-19 heeft gekregen, heeft over het algemeen veel weg van een verkoudheid: mensen die het hebben, hoesten en niezen en ze hebben soms koorts. In ernstiger gevallen krijgen patiënten het benauwd of krijgen ze een longontsteking.

Lees ook | Is het een griepje of is het corona? Zo herken je de symptomen en dit kun je doen om besmetting te voorkomen