Monumentenstatus Thalenpark beloning voor het bewaren van 'uniek naoorlogs stadspark'

Drachten

Het Thalenpark is de laatste jaren behoorlijk veranderd, maar omdat de bedoeling van ontwerper Hein Otto er nog in is te herkennen, heeft het nu de monumentale status verdiend. Andere parken van Otto zijn er ook niet. ,,Dat heeft ook meegespeeld, ja.’’

Uniek in Nederland

Het Thalenpark is het enige overgebleven stadspark van Otto. ,,Dat maakt het uniek in Nederland’’, zegt Leonard de Wit van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). ,,En juist die schaarsheid heeft er aan meegewerkt dat het park zijn monumentale status heeft gekregen. Als er nog tien van zulke parken waren geweest, dan was dit misschien niet gebeurd. Nu is dit park het enige Stadspark op de lijst met 88 bouwwerken uit de tweede helft van de Wederopbouwperiode na de oorlog dat Rijksmonument is geworden.’’

Wethouder cultuur Ron van der Leck kreeg uit handen van Leonard de Wit van de RCE vanochtend het bordje waarop de status wordt vermeld, waarna leerlingen van het Drachtster Lyceum hem de bijbehorende oorkonde kwamen brengen. De leerlingen gebruiken het park regelmatig voor hun sportlessen. Daarna droeg gemeentedichter Andries de Jong een speciaal geschreven gedicht voor, waarna de bijeenkomst werd afgesloten met een gratis ijsje voor alle bezoekers.

Stempel

De Utrechtse tuinarchitect Hein Otto (1916-1994) werkte veel voor Staatsbosbeheer en in die functie heeft hij een flink stempel kunnen drukken op hoe Nederland er na de Tweede Wereldoorlog is uit gaan zien. In de periode van de Wederopbouw is het land in snel tempo ontwikkeld, maar dat is grotendeels anoniem werk geweest, stelt De Wit. Daarom heeft Otto met het Thalenparkje juist zijn naam kunnen vestigen.

Het Thalenpark is in 1958 door Hein Otto ontworpen als scheiding tussen de vestiging van Philips en de wijk de Swetten, als een groene buffer tussen de bebouwing, bedrijven en de naoorlogse nieuwbouw. Het park is genoemd naar Jan Lourens Thalen, die van 1956 tot 1960 burgemeester was van Smallingerland. De stijl van het park is heel herkenbaar, met strakke lijnen en rechthoekige onderdelen, veel groen en grote vijvers.

Tegels in de vijver

Dat het park bij de renovatie van 2010 grondig is opgeknapt en voorzien van een terras en speelvoorzieningen, zoals de tegels in de vijver, is niet erg, zegt Eva Wijdeveld uit Utrecht. Zij heeft de laatste zeven jaar voor de RCE gewerkt als adviseur architectuurhistorie voor de regio Friesland. Het Thalenpark was haar laatste klusje in deze provincie, ze gaat nu werken in de regio Overijssel/Flevoland.. ,,Het idee dat je aan een Monument niets meer mag veranderen, klopt niet.’’

,,Zo’n park heeft ook onderhoud nodig en dan ontkom je er niet aan dat je ook dingen aanpast. Zo zijn grote laanbomen gekapt omdat ze waren aangetast door schimmel. Bij de renovatie is wel vastgehouden aan het oorspronkelijke ontwerp, je ziet de waarden die Otto er in heeft gelegd nog steeds terug. Als park is dit heel goed geslaagd, ik vind het echt mooi.’’ Bij het woord park hebben mensen vaak een romantisch idee van slingerende paadjes en grote bomen, zegt De Wit, maar dit is een typisch modern park. ,,Het past ook goed bij Drachten, want het heeft wel een beetje van De Stijl, met die rechthoeken en vakken.’’

Skeeleren

Ook Otto ontwierp het park als recreatieve pleisterplaats, legt De Wit uit. ,,Maar wel vanuit zijn eigen wereld. En die wereld is veranderd, dus dan verandert zo’n park mee. Otto had nooit kunnen bedenken dat jongeren hier zouden komen om te skeeleren, maar nu kan dat wel. En in zijn tijd had niemand kunnen bedenken dat dit park geschikt zou zijn voor popfestivals en die worden er nu ook gehouden. Als je niet met je tijd meegaat, dan verdwijnt zoiets. Het park wordt nog steeds recreatief gebruikt en dat is wel in de geest van Otto.’’

De monumentenstatus heeft ook met fatsoen te maken, stelt De Wit. ,,Wat wilden de mensen voor ons, welke idealen hadden ze. Dat komt tot uiting in hun ontwerpen. Otto heeft het allemaal echt wel goed bedacht, daar moet je respect voor hebben. Wij moeten dingen door de tijd heen kunnen beschouwen en je moet gewoon het fatsoen kunnen opbrengen om te kijken naar wie voor jou is geweest. De RCE houdt dan ook de vinger aan de pols. Nu het park Rijksmonument is, mag er niet zomaar van alles aan veranderd worden, maar ingrepen en toevoegingen zullen ook in de toekomst mogelijk blijven.’’

Foto’s Fokke Wester