Een vlinder geeft het verdriet een plaats. Ook na 46 jaar nog

Drachten

De gemeentelijke begraafplaatsen Slingehof, Wâldhôf en de Zuiderbegraafplaats hebben sinds kort een vlinderrots. Ouders die hun kind tijdens de zwangerschap, de bevalling of kort daarna verloren, kunnen als tastbare herinnering een vlinder plaatsen op een zwerfkei, een zogenoemde vlinderrots.

Gedenkvlinder

Donderdagmiddag werd op Slingehof de eerste glazen vlinder op de vlinderrots geplaatst. De ouders, die niet met hun naam in de krant willen, herdenken daarmee het kindje dat ze vorig jaar augustus na twaalf weken zwangerschap verloren. ,,We hadden het hartje al met negen weken gehoord en kwamen voor de tweede echo, toen bleek dat het kindje net was overleden’’, vertelt de moeder (40). ,,Onwerkelijk was het.’’

Ze weten niet of het een jongetje of een meisje was, ze hadden er ook nog niet een naam voor bedacht. Het enige wat ze van hun kindje hebben overgehouden is het plaatje van de eerste echo. ,,Dat vonden wij eigenlijk nog het moeilijkste, want toen het in het ziekenhuis was weggehaald, hadden we niks meer.’’

Geskikt

,,Fan in kollega krige ik it stikje út de Drachtster krante, wêryn’t de Vlinderrots oankundige waard. Sy wist fan ús hiele ferhaal en dit like har wol geskikt foar ús. Doe ha wy it der mei ús beiden oer hân: is dat ek wat. Om it in plakje te jaan, sis mar. En dat fielden wy beiden wol sa’’, vertelt de vader (37).

,,We hebben thuis ook al een vlinder, hoor, want ik wil ook iets dat bij mij blijft’’, vult de moeder aan. ,,Het kindje is niet geboren, maar het mag er toch zijn, we hebben het hartje gehoord, het is wel van ons geweest. Het was zo welkom, dus het heeft gewoon een mooi plekje verdiend.’’

Het echtpaar had al een zoontje van tweeënhalf en dat maakt wel verschil, vertellen ze. ,,It klinkt miskien in bytsje hurd, mar op in bepaald stuit moatte jo soks ek ôfslute, jo moatte wol fierder.’’ ,,Je moet het afsluiten, maar dat is wat anders dan vergeten’’, vult zij aan. ,,Het is niet zo van: ik plak die vlinder hier en dan is het over. Straks in augustus zal ik het er best nog wel even moeilijk mee hebben.’’

Plakbandje

De vlinder werd op aanwijzen van de moeder op de steen gelijmd door begraafplaatsbeheerder Anton van der Wal, waarna zijn collega Roelf Geert Venema het glazen beeldje vast zette met een plakbandje. Het plakbandje houdt de vlinder een dag op zijn plaats, waarna de lijm genoeg is uitgehard, vertelt Venema. In overleg met de ouders is besloten dat zij zelf de pleister zullen verwijderen.

Het is nog niet zo lang geleden dat er weinig tot geen aandacht was voor het verdriet van ouders, die hun kind tijdens de zwangerschap of bij de geboorte verloren. Het verdriet werd weggestopt en kinderen werden vaak begraven zonder dat de ouders er bij waren. Tegenwoordig is daar meer aandacht voor. Toch leeft er vaak onder ouders nog veel stil verdriet, omdat ze hun kinderen geen eigen plek konden geven, weet initiatiefneemster Erna Jansen. ,,In het Noorden komen vlinderrotsen nog niet zo veel voor, maar het kan mensen helpen in hun verdriet. Want dat gaat nooit over.’’

Dominee

De eerste plaatsing werd vanmiddag ook bijgewoond door een echtpaar uit Drachten. Zij kregen op 10 juni 1972 een jongetje, Johannes Petrus, dat overleed tijdens de slopende bevalling. ,,Hy is begroeven doe hjir op de Slingehôf, sûnder in stientsje, sûnder wat. Ik wie der sels net by, ik lei noch yn it sikehûs, want it hie in hiele swiere befalling west. Mar dat wie yn dy tiid sa, de man allinnich, mei de dominee. Nei fyftjin jier is it grêf oprûme en doe hienen wy hielendal neat mear’’, vertelt zij.

,,Ik ha der hiel bot mei omwraksele en doe liezen wy dat dizze rots komme soe. Wy hienen sels ek al in stientsje yn’e tún mei in flinder der op, dêr hie myn man foar soarge. Mar doe’t wy hearden fan dy rots, doe wie’t klear. Dit is echt in soart monumintsje. Ik tink ek wol dat wy der aanst faker hinne geane, as de flinter fan Johannes Petrus der op sit. Ek de oare bern kinne der dan eefkes sjen. Foar myn gefoel is dit dochs it plak dêr’t er begroeven is. Ik bin no 66, mar it giet noait oer. Naarmate jo âlder wurde wurdt it krekt sterker. Mar dit jout rêst’’, zegt de vrouw.

Moedervlinder

Elke vlinderrots heeft een grote glazen moedervlinder. Bij deze moedervlinder plaatsen ouders hun kleinere glazen vlinder als tastbare herinnering aan hun overleden kind. Op verzoek kan de naam van hun kind erin gegraveerd worden. De glazen vlinders worden in verschillende kleuren gemaakt door gedenkkunstenaar Brenda Bleyenberg van Atelier Het Glazen Nest in Oldenzaal. Zij specialiseerde zich in persoonlijk vormgegeven grafmonumenten, urnen en gedenkobjecten in glas. Iedere vlinder is uniek.

Ouders die een vlinder op de vlinderrots willen laten aanbrengen, kunnen contact opnemen met vlindercoördinator Jan Keidel. Hij is betrokken bij het hele proces vanaf de aanschaf van de vlinders tot aan het bevestigen van de vlinder op de rots. Jan Keidel is telefonisch te bereiken op 06-31379762 of per e-mail via vlinderrotsensmallingerland@gmail.com

Foto’s Fokke Wester