Huwelijk van Wiemer en Nanke Hoekstra in het teken van water en varen

Drachten

Wiemer Hoekstra (88) en Nanke Schaafsma (donderdag wordt ze 90) zijn vandaag 65 jaar getrouwd. Burgemeester Tom van Mourik komt morgen langs om hen namens de gemeente Smallingerland te feliciteren met het huwelijksjubileum.

Het feest met de familie is nog later. Pas op 21 april past het alle familieleden om samen het jubileum te vieren. Met hun twee kinderen en vijf kleinkinderen en alle aanhang houden Wiemer en Nanke dan een groot feest in Earnewâld, waar ze met elkaar het water op gaan. Dat is niet zo vreemd, want het leven van het echtpaar stond ook altijd in het teken van water en varen. Beiden zijn geboren op een schip en na hun huwelijk hebben ze jarenlang voor hun brood gevaren.

De Twee Gebroeders

Nadat ze in 1989 in een woning in Drachten kwamen wonen, voeren ze nog jarenlang met hun kruiser over de Friese wateren. Wiemer Hoekstra, die al vanaf zijn dertiende bij het skûtsjesilen was betrokken, volgde dat jaar ook zijn broer Hattum op als schipper van het Drachtster skûtsje De Twee Gebroeders. Na vijf jaar droeg hij het helmhout over aan zijn neef Anne Hattumszoon Hoekstra. Toen die in 1998 stopte zat er voor het eerst na bijna een halve eeuw geen Hoekstra meer aan het roer van het schip met zeilteken D. Wel is de tegenwoordige fokkenist op het oude vrachtschip weer een Hattum Hoekstra. 

Wiemer Hoekstra is bezig zijn levensverhaal op papier te zetten. ,,Op sa'n ding, sa'n kompjûter, dy ha'k fan ús Jantsje krigen. Maklik is dat, as my letter wat yn't sin komt, kin ik it der sa tusken type. Ik bin no oant 1944, doe't wy nei de slach by Arnhim mei ús heit en mem mei twa skippen ûnderdûkt leinen yn de Alde Feanen. Dêr haw ik noch dy Lancaster delstoarten sjoen, dy't foarrich jier yn de Saiter opgroeven is. Ik waard wekker fan it lawaai en seach ta't rút út, hy brânde as in fakkel. Mar de earste sin fan dat ferhaal is: op 12 oktober 1929 ben ik geboren op het skûtsje.''

Zand en grind

Vader Aldert Hoekstra had officieel domicilie in Earnewâld en daar is Wiemer Hoekstra ook geboren, als een van de vijf kinderen van het gezin. Of ze speciaal voor de bevalling naar hun thuisdorp zijn gevaren weet hij niet. ,,Dêr ha wy it noait oer hân, mar myn âldste broer Hattum is berne yn Stroobos en myn suster yn Hallum. Heit farde doe mei biten fan Fryslân nei it sûkerfabryk yn Grins.'' Nanke Schaafsma is geboren in Smilde, in een gezin van elf kinderen. Haar ouders kwamen eveneens uit Friesland en voeren met zand en grind. Zij hadden als vaste stek Zwartsluis. ,,Us mem koe sile as de bêste. As ús heit tsjin'e jûntiid oanlizze woe, sei mem: wy kinne noch wol in slach dwaan.''

Wiemer en Nanke troffen elkaar voor het eerst bewust, toen hij met drie maten op de bus stond te wachten bij Hattem. ,,Wy soenen nei de film yn Swolle, mar de bus wie fol. In pear koenen noch mei, mar wy moasten wachtsje. Doe kamen der fjouwer jongfammen oan, myn suster wie der ek by. Wy stienen der in pear menuten en doe seinen wy: wy kinne ek wol rinne. Dat die men doe dochs wat makliker as no, tsjintwurdich soenen se in taksy belje. Rinnendewei ûntstienen der fjouwer pearkes. Wy binne de ienige twa dy't by inoar bleaun binne. Ik koe Nanke al, ik seach wolris om my hinne'' vertelt Hoekstra lachend.

,,Ik koe Wiemer net'', zegt Nanke. Zij voer op dat moment met haar zuster en twee broers op het schip, omdat haar vader ziek thuis zat. ,,Dy hie malheur mei de fuotten.'' Ze was er voor uit Amsterdam teruggekomen, waar ze met haar zuster naartoe was gegaan om te werken in het Academisch Ziekenhuis. ,,Dat ha wy twa jier dien, jo binne jong en jo wolle wat. Wy wurken ek yn in sjieke klub, dêr't minsken ek ite koenen. Minsken as Henriëtte Roland Holst kamen dêr. Ik hie der wol bliuwe wollen, mar ja, jo kinne jo âlders net yn'e steek litte. Doe't heit siik rekke soe ik foar in skoftsje werom, mar ik bin hjir hingjen bleaun. Doe't wy ferkearing krigen sei mem: 'No binne sân en grint trochinoar rekke'. Romantysker wie it net.''

Brief

Ruim vijf jaar duurde de verkeringstijd, maar als beide partners elk op hun eigen schip varen, is het lastig afspreken. Het was treffen als de beide schepen tegelijkertijd bij de zelfde los- en laadinstallatie waren. ,,Mar dan wie it lade en wer fuort. As wy mekoar op it wetter tsjinkamen, dan stutsen wy de hannen eefkes op en op frije dagen fytste ik der ek wolris hinne. Want sneins farden wy net, dan wienen ek alle brêgen en slûzen ticht. Elk besocht dan by hûs te wêzen en dat wie foar har Swartslús. Nee, briefskriuwe hie gjin sin, dan wiest der sels faak earder as de brief.''

In 1953 trouwden Wiemer en Nanke, toen vader Aldert Hoekstra stopte en aan de wal ging wonen en zij het schip konden overnemen. ,,It wie de tongersdei foar Goedfreed, de oare deis moasten wy fuort wer oan't wurk.'' Het echtpaar kreeg twee kinderen, dochter Jantsje, die met haar man Anton Beijer in Drachten het Dierenziekenhuis heeft opgezet, en zoon Aldert, die in Lemmer woont en als enige van de familie Hoekstra nog op zijn eigen schip vaart. ,,Hy hat twa skippen en fart fan Akzo nei Bayer, mar ek wol op Delfsyl. Wy farre noch wolris mei him mei op it skip. Sa'n reis is fiif dagen en alles giet presys op tiid. Just in Time, neame se dat.''

Kop en kont

Ze hadden in de loop der jaren verschillende schepen, steeds groter. ,,Mar it farren bliuwt itselde, der sit allinnich steeds mear tusken kop en kont en dus moatst hieltyd fierder rinne'', zegt hij lachend.  ,,Wy ha sels ek noch twa jier op radar fard'', vertelt Nanke. Zo maakten ze in hun werkzame leven de hele ontwikkeling in de binnenvaart mee. Zelf voeren Wiemer en Nanke de laatste tien jaar van hun schippersbestaan ook internationaal, vanuit Rotterdam naar Duitsland, België of Frankrijk. Daarvoor waren ze vooral in het Noorden actief. Vooral de uitbreiding van Drachten vanaf de jaren vijftig heeft hen veel werk bezorgd. ,,Foar de nijbou wie in protte sân en grind noadich. Dat ha wy hjir allegear hinne tôge.''

Toen ze in 1989 hun huis aan de Ploeggang in Drachten kochten, hebben ze het laatste vrachtschip nog een jaar aangehouden en het werk langzaam afgebouwd. Maar het was wel wennen, zegt hij, een vast adres. ,,Dan diest moarns de gerdinen iepen en dan seachst wer tsjin dyselde flat oan. Mar it moast wol, it wurk waard foaral op it lêst hieltyd dreger. En op in skip is it sa: ast net op bêd leist, dan bist oan it wurk. Mar wy ha tegearre in hoop moaie dingen meimakke op it wetter. Foaral dy frijheid, dy lûkt jo altyd.''

Sjonge en wille

Hun vrachtschip werd verkocht en doet nu in Utrecht nog altijd dienst als pleziervaartuig. Om toch het water op te kunnen kochten ze zelf een kruiser, terwijl ze ook nog een poos een BM'er hadden. Met de kruiser volgden ze ook het Skûtsjesilen, nadat Hoekstra als schipper afscheid nam. Het zeilen zelf was hun hele werkzame leven lang de jaarlijkse vakantie. Hij zeilde, zij zorgde dat alles naar wens verliep op hun vrachtboot, dat diende als volgschip. ,,It wie altyd meiïnoar ite en sjonge en wille, mar wy as froulju wienen ek wol wer bliid as it dien wie'', vertelt ze.

Wiemer kwam als knaapje van dertien als 'skippersfeint' bij zijn vader op het schip, en vanaf die tijd zeilde hij ook mee op het skûtsje. Dat was nog voordat er officiële wedstrijden werden gevaren. De Sintrale Kommisje Skûtsjesilen werd pas in het begin van de jaren vijftig opgericht. ,,It wie yn dy jierren mar krekt wa't koe en woe. Soms wienen it der in stik as acht, mar op in stuit wienen der mar trije mear oer. Pas doe't de kommisjes skippen kochten waard it better.''

Fokkenist

Aldert Hoekstra kwam als schipper op het Drachtster skûtsje toen dat door de accountants Van der Veen en Van der Woude werd gekocht. Wiemer Hoekstra was de fokkenist, eerst bij zijn vader, later bij zijn oudste broer Hattum. ,,Ik folgje it noch wol, mar no meastal op televyzje. Froeger farden wy der hinne, mar wat skippen oangiet ha wy no hielendal neat mear. En ast' der mei de auto hinne giest en it fan de kant ôf besjen moatst, wurdt it dochs in stik minder. Ik ha letter nochal in skoft op preamen syld, dat is prachtich om te dwaan, it is eins sa moai wol as op in skûtsje.''

Wiemer Hoekstra kreeg twee jaar geleden een nieuwe knie en zij heeft intussen al meer dan achtentwintig jaar een nieuwe heup, nadat ze het gewricht brak toen ze door een fiets werd aangereden. ,,Dat hat wol twa jier duorre foardat dat wer ynoarder wie.'' Als ze wat verder moet lopen, bijvoorbeeld naar het wijkcentrum voor koersbal, dan gebruikt ze de rollator. Daarnaast heeft ze last van haar ogen, waaraan ze regelmatig moet worden behandeld. ,,Mar fierder binne wy noch goed sûn en gelokkich binne wy beide ek noch hiel helder. Dat is wol hiel belangryk.''


Auteur

Fokke Wester Redacteur