De Lawei gaat met Oliver opnieuw voor de vijf sterren

DRACHTEN

Eind december wordt in de Lawei zeven keer de familievoorstelling Oliver gespeeld. Vorig jaar verdiende voorganger Annie de volle vijf sterren. ,,En we gaan nu weer voor de ultieme 10'', zegt regisseuse Wilma Hoornstra.

Tekst: Fokke Wester Hoornstra vormt samen met haar partner Paul Passchier en Thedo Keizer het creatieve team voor de familievoorstelling. Passchier heeft de muzikale leiding en heeft daarnaast samen met Keizer de teksten geschreven. Met de keuze voor Oliver Twist sluiten ze aan op Annie, erkent Hoornstra. ,,Annie was een groot succes en daarom hebben we opnieuw gezocht naar een feelgood onderwerp dat geschikt is voor het hele gezin. En daar zijn er nogal wat van, kijk maar naar Kruimeltje, Pietje Bell en Ciske de Rat.'' Donker en somber Bij het schrijven baseerden Passchier en Keizer zich op het oorspronkelijke boek van Charles Dickens uit 1837. Maar ook weer niet helemaal, zegt Hoornstra. ,,Want dat verhaal was wel heel erg donker en somber. Het was dan ook een sociale roman, bedoeld om de misstanden van die tijd aan de kaak te stellen. Het was ook beslist niet een verhaal voor kinderen, want er zit veel slechts in, misdaad, kindermishandeling en moord en doodslag. En dat komt een familievoorstelling natuurlijk niet ten goede.'' Gelukkig voor de schrijvers waren er al diverse kindvriendelijker versies van Oliver gemaakt voor film, televisie en musical en zelfs een tekenfilm door Disney. Dat maakte vooraf al duidelijk dat het verhaal wel beter kon aansluiten bij kinderen. ,,Wij hebben het veel minder hardvochtig gemaakt. Als in het origineel iemand wordt gedood, wordt hij bij ons alleen maar neergeslagen, zodat hij weer kan opstaan. Het verhaal heeft nu net zo'n emotionele lading als Annie. We hebben er veel aan gedaan om er het feelgood-karakter aan te geven, het is natuurlijk wel een kerstshow voor het hele gezin, hè?'' 'Verdrachtstering' De titel van de voorstelling is Oliver, Met een Twist. En die twist is de 'verdrachtstering' van het verhaal, zoals vorig jaar ook bij Annie is gedaan. De schrijvers hebben het verhaal verplaatst van Londen in 1837 naar Drachten in 1910. In die tijd waren er veel sigarenfabriekjes en dat speelt in de voorstelling ook een rol. De bende van de boef Fagin werd de bende van Fokke Baron en de goede heer Brownlow is nu burgemeester Albertus Bruins Slot, die hier toen ook echt burgemeester was. De moordenaar Bill Sikes, die in het boek zijn vriendin Nancy vermoordt, heet in de Drachtster versie Durk Tabak. Ook dat is historische verantwoord, want Tabak was een misdadiger uit deze streek, die twee mensen vermoordde, onder wie zijn minnares Grietje Hayema. ,,Dat was wel later, rond 1930, maar het paste zo mooi in het verhaal'', legt Hoornstra uit. De Drie Sneetjes ,,Deze voorstelling laat ook heel goed zien hoe goed wij het hier en nu hebben. Want het was in die tijd in Drachten lang niet zo erg als in het Londen van 1837, maar er heerste wel grote armoede. Dat komt goed naar voren. En we hebben er meer Drachtster elementen doorheen gehusseld, zoals de kroeg De Drie Sneetjes, die door drie vrouwen werd gerund. We hebben hier stapels boeken liggen over Drachten. Die hebben we doorgekeken en we hebben ook rondgesnuffeld op internet. Al die elementen zorgen er voor dat het een echt Drachtster verhaal is geworden. '' Zo is het hele verhaal gesitueerd rond de Wytskedraai, een van de drie bruggen op de driesprong van de Kaden met de Dwarsvaart. Die brug vormt voor de hele voorstelling het decor en alle scènes spelen zich af op en onder en rond die brug. ,,Dat was een bijzondere uitdaging. In het originele boek speelt een brug ook een rol, als symbolische verbinding tussen arm en rijk, maar bij ons is het een heel belangrijk element geworden.'' Geen karaoke Net als bij Annie worden geluidsbanden van bestaande liedjes gebruikt. ,,Maar dat zijn niet zomaar karaokebandjes hoor, wij hebben alles opnieuw opgenomen en aangepast. Wij zijn er speciaal de studio voor ingegaan, Henk Pool in Leeuwarden doet dat voor ons. Hij voegt extra geluiden en effecten toe en Paul, die ook de zangcoaching doet, heeft extra koorpartijen geschreven. Die worden tijdens de voorstelling live door de cast gezongen. We hebben het er wel over gehad om met een echt orkest te werken, maar met de 22 spelers die nu meespelen is het podium al helemaal vol.'' ,,Wie weet gebeurt het nog eens, maar het is ook gewoon handig om muziekbanden te gebruiken. Daarmee kun je heel strak oefenen. We werken met strakke schema's en dat is ook nodig. Vanaf oktober hebben we elke zondag gerepeteerd en de laatste weken is het heel intensief. We willen dat alles strak gaat, er is ook geen ruimte voor improvisaties of grappen tussendoor. Iedereen moet zijn teksten kennen. Daarom werken we ook niet met een souffleur, die alle teksten voorzegt. Persoonlijk vind ik een souffleur een zwaktebod, het leidt de spelers af en dat komt de voorstelling vaak niet ten goede.'' Kippenvelmoment Voor de voorstelling in de Lawei is niet zomaar een bestaande bewerking gekopieerd, maar zijn liedjes gebruikt uit verschillende musicals en films. ,,Echt knip- en plakwerk, ja. We hebben alleen uitgezocht wat we mooi vonden en goed konden gebruiken. De muziek is echt prachtig. Het liedje Ik volg hem overal, dat wordt gezongen door Bertrie Wierenga, is echt een kippenvelmoment. Zij speelt Nancy en zingt zo goed! En heel bijzonder: Bertrie heeft als kind ook meegespeeld in de Oliver van Joop van den Ende. Ik weet zeker dat dat een hit wordt.'' Ook een hit wordt de 12-jarige Oane Marten van der Veen, die de hoofdrol van Olleke speelt, zegt Hoornstra. ,,Wij hebben natuurlijk niet de luxe dat we een jaar lang kunnen zoeken naar een geschikte hoofdrolspeler. Het is gewoon hopen dat er tussen de honderd mensen die voor de auditie komen eentje zit die in de buurt van Olleke komt. Maar toen Oane Marten binnenkwam was het meteen duidelijk. Hij heeft iets aandoenlijks en tegelijk intelligents. En toen bleek dat hij ook nog eens prachtig hoog kon zingen! Hij ontroerde me echt vanaf het eerste moment. Het was meteen Bingo! Ik zou hem zo adopteren, haha.'' Op het lijf geschreven Die auditie was om meer redenen een belangrijk moment in de productie, want vanaf het moment dat de spelers bekend waren, heeft het schrijversduo de teksten aangepast aan de acteurs. ,,Soms verandert dat een rol, ja. Ze hebben de types en de rollen op hun lijf geschreven. Zeker voor kinderen maakt dat het spelen veel makkelijker. Ik heb ook al een paar keer gehoord 'Hé, deze rol past wel heel goed bij mij'. Paul en Thedo hebben heel goed gekeken naar de karakters van de spelers en zijn daarna nog eens door de teksten gegaan. Zo is er een speler met ADD. Dat is Jelle geworden, een jongetje dat heel snel praat. Hij kletst je echt de oren van je hoofd en is voortdurend in beweging.'' Van de 22 spelers in Oliver zijn er overigens maar vier die ook vorig jaar hebben meegedaan aan Annie. ,,Terwijl ze wel allemaal auditie hebben gedaan. Ja, dat is wel heel hard. Ik vond het ook moeilijk om hen af te wijzen. Maar het past wel bij de wens van de Lawei dat deze voorstellingen ook een educatief project moeten zijn. Het is misschien wel makkelijker om steeds terug te vallen op de bekende spelers, maar je moet ook werken aan een steeds grotere kweekvijver. En ik weet nu al dat dat gelukt is. Ik zie de spelers in deze periode enorm groeien. Het is een hard vak, maar voor degenen die er verder in willen is dit een heel mooie kennismaking. Ze zien meteen dat het gewoon ook hard werken is.'' Hechte groep ,,Maar het doet natuurlijk best pijn als je de Annie van vorig jaar moet afwijzen. Voor ons was zij toen de ultieme Annie en nu zou ze dan een van de castspelers moeten worden. Dat verdient zij niet. Ik heb hen dan ook allemaal persoonlijk een brief geschreven om het uit te leggen. Je probeert tijdens de productie een hechte groep te smeden en dat is vorig jaar zeker gelukt. Ze komen straks ook allemaal kijken naar Oliver.'' Oliver is in de kerstvakantie te zien in De Lawei op:  vrijdag 22 december om 19.00 (première)  zaterdag 23 december om 19.00  dinsdag 26 december om 14.00 (uitverkocht)  woensdag 27 december om 14.00  donderdag 28 december om 19.00 uur  vrijdag 29 december om 19.00 uur

Auteur

Fokke Wester