Truus van der Vlag: 'Die blije koppies, dáár deed ik het voor'

DRACHTEN

 In aanwezigheid van een groot aantal oud-leerlingen nam Truus van der Vlag vrijdag afscheid van praktijkschool Singelland/De Venen. Daarmee sloot ze haar 42-jarige carrière als leerkracht formeel af. ‘De cirkel is rond.’

Tekst en foto: Frank de Olde Truus (62) trad in 1975 in de voetsporen van haar moeder, die ook onderwijzeres was. Haar eerste ervaring voor de klas was aan de toenmalige Hof van Edenschool voor Buitengewoon Lager Onderwijs (BLO). Niet veel later nam ze in School Eén aan de Gauke Boelensstraat (in de volksmond ‘De Broodtrommel’) een groep meisjes van 12 tot 18 jaar onder haar hoede. Dat was een pittige ervaring voor een 20-jarige die net van de Pedagogische Academie kwam, aldus Truus. Aan de hand van een anekdote schetst ze hoe dicht zij als onderwijzeres bij haar leerlingen stond, in ieder geval qua leeftijd: ,,Ik deed verkeersexamen met de groep. Op de fiets door Drachten. Werd ik op een gegeven moment aangesproken door een agent: zeg meisje, jij moet ook een rugnummer op doen, hoor...'' Boven zichzelf uitstijgen Truus heeft door de jaren heen veel zien veranderen in het type onderwijs waar zij aan verbonden was. ,,Neem alleen al de benaming'', vertelt ze. ,,LO werd eerst BUO, daarna MLK, vervolgens speciaal onderwijs en nu praktijkonderwijs. Daarmee is dat stigmatiserende gelukkig uit de naam verdwenen.'' Niet alleen de naam, ook het onderwijs zelf heeft zich in de loop der tijd ontwikkeld en geprofessionaliseerd. De invoering van een diplomering is wat dat betreft heel belangrijk geweest, meent Truus: ,,Veel kinderen schaamden zich ervoor om bij ons op school te zitten. Maar als je erin slaagt om hen met de juiste begeleiding op te leiden tot een bepaald niveau - met als beloning een diploma - dan zíe je hen boven zichzelf uitstijgen. De blije koppies en de dankbaarheid die je daarvoor terugkrijgt, dáár deed ik het voor.'' Budgetten kleiner Naast de diplomering noemt Truus ook de introductie van stages en de grotere betrokkenheid van de ouders bij de school als belangrijke winstpunten van de afgelopen jaren. Toch heeft ook deze medaille een keerzijde. Truus: ,,De budgetten waarmee de school moet werken worden ieder jaar kleiner. Dat zie je terug in de grotere klassen. Én in de kleinere lokalen. De norm was destijds vastgesteld op klassen van veertien leerlingen, in lokalen van zeven bij zeven meter. Maar de dagelijkse praktijk van nu is dat er achttien leerlingen in een lokaal van vijf bij vier meter zitten. En dat terwijl de problematiek van het type kind waaraan we lesgeven steeds complexer wordt. Er is een tijd geweest dat je leerlingen met een bepaald IQ had, maar nu heb je ook te maken met kinderen die bepaalde gedragsstoornissen hebben en die vroeger op andere scholen werden opgevangen.'' Kinderen van oud-leerlingen De eerder genoemde positieve ontwikkelingen ten spijt is het vak steeds zwaarder geworden, stelt Truus. ,,Ik was altijd aan het rennen, had nooit een moment om even tot rust te komen. Dat sloopt je op den duur.'' En dus nam Truus afgelopen vrijdag afscheid in praktijkschool Singelland/De Venen, waar ze sinds 1979 als lerares algemene vakken (zoals taal, rekenen, Engels en maatschappijleer) aan verbonden was. Een afscheid in het bijzijn van háár leerlingen. Die hun waardering voor haar nog eenmaal uitspraken: ‘Ze was als een mem voor ons.’ Gaat Truus het onderwijs missen? ,,Nee, het is goed zo. Ik heb lesgegeven aan kinderen van oud-leerlingen en was bijna toe aan de eerste kleinkinderen. De cirkel is wat mij betreft rond. Het is nu tijd voor andere dingen. Reizen met de caravan bijvoorbeeld. En schilderen.''

Auteur

Fokke Wester