Geen 'stroffelstiennen' voor Drachtster zigeuners

DRACHTEN

Er komen geen stroffelstiennen voor de Drachtster zigeuners, die in de Tweede Wereldoorlog zijn vermoord. De nabestaanden zien het niet meer zitten.

Zoals eerder gemeld wilde Smelne's Erfskip na de stroffelstiennen (stolpersteinen in het Duits, struikelstenen in het Nederlands) voor de vermoorde Joodse Drachtsters ook gedenktekens plaatsen voor de Drachtster zigeuners die in de Tweede Wereldoorlog in de Duitse kampen zijn vermoord. Daarbij gaat het om leden van het gezin Mirosch, dat sinds het begin van de oorlog een vaste standplaats had aan de Passchier Bollemanweg, op een terrein aan de Drachtstervaart. Mirosch Het gezin bestond uit vader Pierre Stangus (geboren in 1891) en moeder Catharina Caja Mirosch (1902), hun zonen Robert (geboren in 1919), Joseph (1921), Albert (1926) en Gerhardus (1933) en de dochters Engelina Margaretha Catharina (1931), Maria (1935), Beatrix Emma Wijpkjen (1938) en Sophie (1923). Sophie beviel in juli 1943 op de standplaats van haar dochtertje Maria Catharina Caja. Bij een georganiseerde razzia op 16 mei 1944 zijn in heel Nederland tegelijk alle ingeschreven zigeuners opgepakt. In Drachten werden Pierre Stangus en Catharina Caja Mirosch door Nederlandse politiemensen opgehaald met hun dochters Engelina Margaretha Catharina, Maria, Beatrix Emma Wijpkjen en Sophie en hun eenjarige kleindochter Maria Catharina Caja. De vrouwelijke gezinsleden zijn in augustus 1944 vergast in Auschwitz, vader Pierre stierf in november in een werkkamp. Ondergedoken De vier zonen van het echtpaar overleefden de oorlog, omdat zij niet stonden ingeschreven bij de burgerlijke stand en op advies van verzetsmensen waren ondergedoken. De elfjarige Gerhardus had zich tijdens de razzia verstopt en werd door de politiemensen niet opgemerkt. Albert, die Bebie werd genoemd, is vorig jaar december als laatste van de kinderen overleden. Hij nam in 2007 het initiatief om in het Van Haersmapark een monument op te richten voor zijn ouders, zussen en nichtje. Zijn kleindochter Annie Mirosch woont nog in Drachten Zij houdt geregeld lezingen over het lot van de Roma en is bezig er een kinderboek over te maken. Toestemming Sofia Krol nam in februari 2016 namens Smelne's Erfskip contact op met de nabestaanden en kreeg toestemming, waarna werd begonnen met het werven van fondsen. Na een oproep in het oktobermagazine van de historische vereniging stroomden de bijdragen binnen. In februari van dit jaar liet de oudste dochter van Albert Mirosch echter weten niet meer achter het initiatief te kunnen staan. Argument daarvoor was dat gedenktekens niet passen in de cultuur van de Roma en Sinti. Verder noemde ze als bezwaar dat mensen over de steentjes heenlopen. Vreemde argumenten, vindt Krol, omdat Albert Mirosch zelf in 2007 het initiatief nam voor het zigeunermonument in het Van Haersmaparkje. Bovendien zijn elders in Europa al tal van stolpersteine geplaatst voor zigeuners. Dat er over de steentjes heen wordt gelopen is volgens de bedenker, de Duitse kunstenaar Gunther Demnig, zelfs een wezenlijk element van de gedenksteentjes. Ze zijn bedoeld om over te 'struikelen'. Hoewel Smelne's Erfskip de kwestie betreurt en de bezwaren niet begrijpt, is toch besloten om het project stop te zetten. De donaties zijn inmiddels terugbetaald aan de schenkers. Hoofd van de familie Annie Mirosch, tot voor kort woordvoerster van de Drachtster zigeuners, noemt het jammer dat het project niet doorgaat, vooral voor de mensen die zo gul geld hebben gestort. ,,Het was heel bijzonder dat dat geld er binnen een week was. Mijn vader heeft over de steentjes nog gesproken met mijn opa en die was het er wel mee eens. Ik had het ook graag gewild, omdat het een mooi initiatief is, dat kan bijdragen aan een positief beeld van ons volk. Ik ben het er niet mee eens dat het niet door mag gaan en ik snap de argumenten ook niet, maar mijn tante is nu hoofd van de familie.'' Lees ook: Eerste drie Stroffelstiennen gelegd op Beter Wonen Smelne’s Erfskip wil ook Stroffelstiennen voor vermoorde Drachtster Roma Stroffelstiennen op de Langewal laten Gordyksters buigen voor vermoorde Joodse dorpsgenoten

Auteur

Fokke Wester