Toneel over onmetelijk verdriet in Paviljoen De Leijen

Drachten

ROTTEVALLE - Als een monotone bijsluiter zit de tekst ‘uitverkocht’ vastgeplakt aan de voorstelling ‘foar dy nei dy’ van Froukje Reitsema uit Lippenhuizen en Popke van der Zee uit Mantgum, die tot en met zondag 4 december is te zien in de bovenzaal van paviljoen De Leyen aan de Leijen in Rottevalle.

ROTTEVALLE - Als een monotone bijsluiter zit de tekst ‘uitverkocht’ vastgeplakt aan de voorstelling ‘foar dy nei dy’ van Froukje Reitsema uit Lippenhuizen en Popke van der Zee uit Mantgum, die tot en met zondag 4 december is te zien in de bovenzaal van paviljoen De Leyen aan de Leijen in Rottevalle. Tekst en foto Rynk Bosma Het thema stijgt echter in verschillende opzichten mijlenver uit boven de gebruikelijke, grote, theatrale thema’s, al is het alleen maar omdat de twee hoofdrolspelers beide ‘ervaringsdeskundigen’ zijn. Reitsema verloor achttien jaar geleden haar kind Elric en Van der Zee overkwam hetzelfde zeventien jaar geleden met het verlies van Piter. En beide keren speelde het water een beslissende rol. Centraal staat het onmetelijke verdriet dat een dergelijk verlies teweegbrengt, met de menselijke onmacht als een verstikkende deken er om heen gedrapeerd. Rouw en verdriet met de alles overheersende vraag van ‘hoe nu verder?’ op de achtergrond. Dat is het thema in een toneelstuk waarbij beide hoofdrolspelers ‘gewoon’ zich zelf spelen. Oldenhof De vorm en de inhoud van die ervaringen van het nimmer weer vertrekkende verdriet werden bekwaam in een passende mal gegoten door Bouke Oldenhof. Volgens Van der Zee 'de bêste fan Fryslân yn de dialooch'. Het idee heeft ruim twee jaar ‘yn de weak lein’. ,,It liket my aardich om in kear mei dy te spyljen’’, zo opperde Van der Zee een keer tijdens een samenwerkingsverband met Froukje Reitsema uit Lippenhuizen als regisseur. Beiden waren op dat moment nog niet op de hoogte van dat gedeelde verleden. Van der Zee huldigt het credo 'Ik leau net yn tafal, mar wol yn it falt dy ta'. In de voorstelling staat de onmacht van de ouder centraal bij het verlies van een kind. Maar dat niet alleen, ook de houding van de naaste omgeving kan de weg die je hebt te gaan beslissend beïnvloeden. ,,Elk hat syn eigen manier om der mei om te gean, om it te ferwurkjen. It is moai dat je dy frijheid pakke en krije.’’ En dat ontbrak aanvankelijk vooral in het leven van Reitsema. Eigen tafel Daarmee heb je echter nog geen toneelverhaal. ,,Je moatte op it toaniel wurkje mei in konflikt, mei in tsjinstelling, oars wurket it net. Dus wy hingje elkoar goed yn de bek.’’ Beiden bivakkeren aan een eigen tafel, de tastbare vormgeving van een geestelijk eiland verscholen achter attributen die verbonden zijn met de natuur. Die natuur is een bindende factor. ,,It giet eins om de fraach hoe’t je as minske wer yn ferbining mei de oar komme. En dat hat alles te krijen mei it heal folle glês. En de omjouwing moat je de frijheid gunne om de roukeamer op eigen wize yn te rjochtsjen.’’ Een voorstelling die mogelijk enige drempelvrees kan opleveren. Reden om het allemaal iets anders in te richten, minder plompverloren dan gebruikelijk. ,,Op it stuit dat it publyk der ynkomt binne wy oanwêzich en ûntfange it publyk. Oant tsien minuten foar it begjin, dan lûke wy ús even werom.’’ Met dichterlijke intermezzo’s van het In Memoriam van Douwe Annes Tamminga wordt voorzichtig de ,,brekberheid fan it reid fûn, in soart fan earepoadium wêr’t se elkoar fine.’’ Zonder moralisme, ‘fyn der mar wat fan’ in de betekenis dat de toeschouwers zelf de ruimte wordt gegund de waardevolle dingen mee te nemen naar huis.

Leijen

Janneke de Haan regisseert het tweetal in een intieme, poëtische voorstelling met uitzicht op De Leijen, met fragmenten uit de gedichtencyclus In memoriam van Douwe Tamminga en beelden van Geartsje van der Zee.

De voorstellingen na de première op 9 0ktober waren allemaal uitverkocht. Dat geldt ook voor de voorstellingen op 13 en 17 november en de extra voorstellingen van 1 en 4 december. Alleen voor de voorstelling van 2 december zijn nog kaarten beschikbaar. Informatie en reservering: Paviljoen de Leyen 0512-341120 www.deleyen.nl - info@deleyen.nl - facebook.com/foardyneidy