Smelne's Erfskip wil ook Stroffelstiennen voor vermoorde Drachtster Roma

DRACHTEN

Smelne's Erfskip wil dat ook voor de zeven Drachtster Roma die in de Tweede Wereldoorlog door de nazi's zijn vermoord in Drachten Stroffelstiennen worden geplaatst.

Cultuur-historische vereniging Smelne’s Erfskip is deze zomer begonnen met het plaatsen van 'Stroffelstiennen' (Stolpersteine in het Duits) voor de Joodse Drachtsters die in de Tweede Wereldoorlog door de Duitsers zijn omgebracht. In het jongste nummer van het Magazine van Smelne's Erfskip wordt aandacht besteed aan de familie Mirosch. In een vier pagina's groot artikel vertelt Sofia Krol over de vervolging van zigeuners en woonwagenbewoners in de oorlog en de lotgevallen van de Drachtster Roma. Razzia  Toen de zigeuners al vrij snel na het begin van de oorlog niet meer mochten reizen, kreeg de familie Mirosch een vaste standplaats aan de Passchier Bollemanweg, op een terrein aan de Drachtstervaart. Het gezin bestond uit vader Pierre Stangus (geboren in 1891) en moeder Catharina Caja Mirosch (1902), hun zonen Robert (geboren in 1919), Joseph (1921), Albert (1926) en Gerhardus (1933) en de dochters Engelina Margaretha Catharina (1931), Maria (1935), Beatrix Emma Wijpkjen (1938) en Sophie (1923). Sophie beviel in juli 1943 op de standplaats van haar dochtertje Maria Catharina Caja. Bij een georganiseerde razzia op 16 mei 1944 zijn in heel Nederland tegelijk alle ingeschreven zigeuners opgepakt. In Drachten werden Pierre Stangus en Catharina Caja Mirosch door Nederlandse politiemensen opgehaald met hun dochters Engelina Margaretha Catharina, Maria, Beatrix Emma Wijpkjen en Sophie en hun eenjarige kleindochter Maria Catharina Caja. Zij zijn via kamp Westerbork enkele dagen later op transport gezet naar Auschwitz. Op 2 augustus 1944 werd het zigeunerkamp geliquideerd. Gevangenen die nog konden werken, werden overgeplaatst, de 2987 achterblijvers werden in de nacht van 2 op 3 augustus gedood in de gaskamer. Onder hen waren zes leden van de familie Mirosch. Vader Pierre werkte nog tot 1 november 1944 in verschillende werkkampen, waaronder Buchenwald en Mittelbau Dora en stierf uiteindelijk door de ontberingen. De vier zonen van het echtpaar overleefden de oorlog, omdat zij niet stonden ingeschreven bij de burgerlijke stand en op advies van verzetsmensen waren ondergedoken. De elfjarige Gerhardus had zich tijdens de razzia verstopt en werd door de politiemensen niet opgemerkt. Albert, die Bebie werd genoemd, is vorige maand als laatste van de kinderen overleden. Hij nam in 2007 het initiatief om in het Van Haersmapark een monument op te richten voor zijn ouders, zussen en nichtje. Zijn kleindochter Annie woont nog in Drachten Zij houdt geregeld lezingen over het lot van de Roma en is bezig er een kinderboek over te maken. Bollemanweg Smelne's Erfskip wil nu ook voor de vermoorde leden van de familie Mirosch Stroffelstiennen plaatsen. Die moeten komen op de plek waar de familie in Drachten jarenlang haar standplaats had, langs de Drachtstervaart. Dat heette destijds de Passchier Bollemanweg en is nu de Rinze Wibbelinkstraat. Dit is op het voorstel deel van woonwijk Drachtstervaart, waar nog geen huizen zijn gebouwd. Ook de straat is nog niet aangelegd. Het plaatsen van de stenen op die plek kan dan ook nog wel een aantal jaren duren, weet Sofia Krol. ,,Dochs wolle wy de stiennen oar jier al pleatse, dan mar tydlik eefkes oars. It giet der om dat se sjoen wurde. Us earste soarch is no it jild by mekoar te krijen.'' Voor de stenen worden nog donoren gezocht. De kosten bedragen per steen ongeveer 150 euro, dus in totaal voor zeven stenen 1.050 euro. Smelne's Erfskip heeft besloten niet voor subsidie aan te kloppen bij de gemeente. ,,Daarvan hebben we gezegd: nee, dat zou niet moeten, dit zou direct betaald moeten kunnen worden vanuit de gemeenschap, door mensen die het van wezenlijk belang vinden dit initiatief te ondersteunen'', aldus Jaap van der Wal in het Magazine. Sponsoring is mogelijk met elk bedrag, groot of klein, maar het is ook mogelijk om een steen te adopteren. Inmiddels is er al één nog niet benoemde steen geadopteerd. Met de plaatsing van de Stroffelstiennen voor de familie Mirosch komt het totaal in Drachten op 26 en daarmee is het project afgerond. Toch valt er nog genoeg te doen aan het eren van gevallen in de oorlog, zegt Krol. Ze wijst op de verzetsman Pieter Blom, die de zigeuners hielp en in 1944 door de Nazi's is vermoord. ,,Syn namme stiet wol op it monumint yn it parkje, mar net ien wit mear wa't er wie en wat er dien hat. Der binne noch genôch ferhalen dy't wy wol graach sichtber meitsje wolle. It duorret net lang mear of de minsken dy't der fan witte binne der net mear en it soe sûnde wêze as dêrmei ek de ferhalen fuort wienen. Wy moatte der no by wêze.'' Lees ook: Bekende Drachtster zigeuner Albert Mirosch overleden Eerste drie Stroffelstiennen gelegd op Beter Wonen De vier pagina's in Smelne's Erfskip Magazine over de familie Mirosch

Auteur

Fokke Wester