Innovatiecluster Drachten met nieuwe 3D printer op drempel van revolutie

DRACHTEN

Met de ingebruikname van een nieuwe 3D printer door burgemeester Tjeerd van Bekkum en gedeputeerde Sander de Rouwe heeft het Innovatie Cluster Drachten een nieuwe mijlpaal bereikt.

Tekst en foto's Fokke Wester De maatschappij staat dankzij de 3D printer aan de vooravond van een nieuwe technische revolutie. Hoe de toekomst er uit gaat zien is op dit moment al te ontdekken in het historisch gebouw van Philips aan de Oliemolenstraat. De vijftien bedrijven van het Innovatie Cluster Drachten kunnen er de komende jaren spelen en oefenen en zo ontdekken wat ze kunnen. Oefenen De nieuwe 3D printer kost een half miljoen euro en dat bedrag is opgehoest door vijf van de vijftien bedrijven van het ICD. ,,Die krijgen dus ook de meeste tijd om met de printer te oefenen. De resterende tijd is het apparaat beschikbaar voor de andere bedrijven binnen het cluster, maar ook voor ondernemingen daarbuiten'', zegt Berend Henk Huizing van het ICD. ,,We houden dit niet voor onszelf. Als ze een goede opdracht bedenken of een leuke test, dan kunnen ze zich melden.'' De 3D printer in Drachten is een van de eersten in Nederland. De Rijks Universiteit Groningen heeft zijn 'zusje' gekocht, een kleiner model, en in Eindhoven staat een 'grote broer' bij Philips. ,,Maar dit is de eerste en grootste in Noord-Nederland'', zegt Huizing. Historische grond In het nieuwe Shared Facility Center van het Cluster komen verleden en toekomst fraai bij elkaar. De printer van ICD heeft namelijk een plekje gekregen op historische grond, in het oudste gebouw van Philips Drachten. Voor het gebouw aan de Oliemolenstraat is op 23 april 1949 de eerste steen gelegd door toenmalig minister van Economische Zaken professor doctor J.R.M. van den Brink. Het pand staat op de lijst van gemeentelijke monumenten. De printer onderscheidt zich door de mogelijkheid om voorwerpen te maken van metaalpoeder. ,,Dat zijn korreltjes van 30 micronen groot, dus 30/1000-ste van een millimeter. Die worden op hoge temperaturen gesmolten en samengevoegd en zo wordt laag voor laag het in de computer ingevoerde model opgebouwd'', legt projectleider Lucas Boelen uit. ,,Daarmee kunnen we voorwerpen maken die we vroeger niet konden maken.'' Boelens noemde het fantastisch dat Drachten deze printer nu heeft. ,,Want daarmee lopen we voorop.'' Technische revolutie Volgens Jean-Pierre Josqui van leverancier SLM staat de maatschappij dankzij de 3D printers aan de vooravond van een nieuwe technische revolutie. ,,Het is echt een explosie van mogelijkheden waarover we nu ineens beschikken. We kunnen ter plekke alles maken.'' Als een garage een onderdeel voor een auto nodig heeft kunnen ze dat er plekke printen. En als iemand in Japan een ontwerp in de computer invoert, kan dat hier in Drachten in ijzer worden gemaakt. ,,Stel je eens voor wat dat betekent voor de logistiek: geen opslag van voorraden meer nodig, geen transport meer.'' Dat komt in de buurt van het tijdperk van 'Beam Me Up, Scotty', erkent Josqui lachend. Hij wijst op een tafel met een aantal voorwerpen die zijn geprint met de nieuwe machine van ICD, waaronder een wiel van een maanlander, ingenieuze kubusjes en een mal voor een scheerapparaat. ,,Dit gaat echt de wereld veroveren, want het maakt alles beschikbaar. Ik schat dat over een paar jaar in elk huishouden zo'n 3D printer staat. Niet om met ijzer te printen, want dat is een puur industriële toepassing, maar je kunt met heel veel materiaal printen. Je kunt bij wijze van spreken een taart opbouwen van voedseldeeltjes.'' Proeftuin Het nieuwe gedeelde laboratorium (Shared Facility Center) van het Innovatie Cluster Drachten is ook voor de leverancier heel erg belangrijk, erkent Josqui. ,,Dit is voor ons een etalage, waar de mogelijkheden in de praktijk duidelijk worden, maar het is voor ons ook een leerschool, een proeftuin. Wat doen ze er mee, waar lopen ze tegenaan?'' De ondernemers hoeven niet bang te zijn dat ze een apparaat hebben gekocht dat morgen al weer verouderd is, verzekert Josqui. ,,Het voordeel van deze printer is dat hij modulair is. Dus als er nieuwe toepassingen worden bedacht, kun je die zo met modules aan het bestaande apparaat toevoegen.'' Burgemeester Van Bekkum is trots op de kansen die de bedrijven in het ICD grijpen. ,,Wat hier gebeurt is belangrijk voor heel Noord-Nederland, dit is de kurk waar de Noordelijke economie op drijft. Dit cluster zorgt er ook voor dat Drachten toch zijn HBO heeft: niet als fysiek schoolgebouw, maar wel als opleidingsniveau.'' Gedeputeerde Sander de Rouwe noemde het ongekend, hoe sterk het Innovatiecluster zich heeft ontwikkeld. ,,Maar dat mogen we wel wat meer uitdragen. Ik voorspel dat we hier de komende jaren prijzen gaan winnen. Delen is het nieuwe hebben en dat principe is hier goed te zien.'' Schaduw Delen en samenwerken is inderdaad het sterke punt van het Innovatie Cluster Drachten, benadrukte directeur Kor Visscher van Philips, tevens voorzitter van de Vereniging ICD. ,,Dat vergt een andere houding: je moet over je eigen schaduw heen kunnen stappen. Vroeger kon een bedrijf zijn kennis afschermen, maar delen werkt beter, het levert een kruisbestuiving op. Het biedt ook mogelijkheden om de toptalenten voor de regio te behouden, als ze vrij kunnen switchen tussen bedrijven en intensief contact onderhouden met het onderwijs.'' Het Innovatie Cluster zorgt voor een vitalere regio, benadrukt Visscher. ,,Samenwerking zorgt voor een grotere slagkracht.'' Ook de relatie met het onderwijs, de derde partner naast overheid en ondernemers, noemde hij van groot belang. ,,Toen we begonnen in 2013 hadden de deelnemende bedrijven bij elkaar 35 stageplaatsen, nu 175. ROC Friese Poort neemt nu ook onze printer als uitgangspunt en daar gebruiken ze de zelfde software. Dat is grote winst.'' Landingsgestel Het Innovatiecluster is nog niet klaar, vindt Joost Krebbekx, programma-manager van het ICD. Hij vergeleek de ontwikkeling met een vlucht van een vliegtuig. ,,We hebben een snelle start gemaakt, nu is het tijd om het landingsgestel in te trekken en te versnellen. Dit nieuwe Shared Facility Center is het begin van die snelle ontwikkeling. Wel moeten we meer bedrijven er bij betrekken. Niet alleen in Drachten en omgeving, elk bedrijf dat binnen een uur er auto bereikbaar is komt in principe in aanmerking.''

Auteur

Fokke Wester