'Alle kerken hebben een eigen verhaal'

DRACHTEN

Dat kerken en poëzie heel goed samengaan, bewijst de Grote Kerk in Drachten. De nieuwe glazen deuren van het kerkgebouw dragen sinds kort een gedicht, erop aangebracht met behulp van een speciale zandstraaltechniek.

Tekst en foto Frank de Olde Het gedicht met de titel ‘Grote Kerk’ maakt deel uit van de dichtbundel ‘Zij dragen muren met verhalen’ van René Romijn. Het boekje werd op zondag 24 januari gepresenteerd, als onderdeel van de feestelijke activiteiten rond de ingebruikname van de gerestaureerde Grote Kerk. In de bundel staan zeventien gedichten over oude kerken in Nederland. Ieder gedicht gaat vergezeld van een bijzondere blauwdruk, gemaakt door Bart Dertien. ,,Ik ben altijd al gefascineerd geweest door kerken'', vertelt René Romijn. ,,Als ik in Frankrijk ben, word ik enorm geïmponeerd door de grote kathedralen die daar te vinden zijn. Maar ook Nederland heeft schitterende kerken, die allemaal een eigen verhaal hebben.'' Brokstukken René vertelt hoe hij zich voor zijn gedichten door de eeuwenoude kerkgebouwen heeft laten inspireren. ,,Als ik rondloop in een kerk, vallen me altijd wel een paar specifieke dingen op. Dat kan van alles zijn. Sfeer, lichtval, houtsnijwerk, grafstenen in de vloer… Dát zijn de elementen waar ik vervolgens mee aan de slag ga. Ook de historie van een kerk kan een dankbaar onderwerp voor een gedicht vormen. Neem de Sint Janskerk van Schiedam. Bij de Beeldenstorm in de zestiende eeuw is daar een oud altaar verbrijzeld. Delen daarvan zijn onder de grond gestopt en vele eeuwen later weer tevoorschijn gekomen. Van de brokstukken heeft een kunstenaar een nieuw beeld gemaakt, genaamd Het Lam. Kijk, dat vind ik een mooi verhaal om iets mee te doen.'' Tegenstelling Dichter bij huis noemt hij de Nicolaïkerk van Appingedam als voorbeeld: ,,Die kerk heeft pilaren waarin mooi waaiers zijn verwerkt'', aldus René. ,,Die deden me aan palmen denken, dus dan vormt dat een aanknopingspunt voor een gedicht.'' In het gedicht ‘Grote Kerk’ over de gelijknamige kerk in Drachten staat een tegenstelling centraal. René: ,,In Drachten woonde van oudsher een arme bevolking, een gemeenschap van boeren en turfstekers. Het is in die zin dan ook bijzonder te noemen dat hier zo’n mooie kerk is gebouwd, gefinancierd door de hoge heren. Je vindt die tegenstelling tussen arm en rijk onder andere nog terug in de eigen banken voor de financiers - de zogenoemde herenbanken - én je ziet het aan de afbeeldingen in de ramen.'' 'gestoken turf smeult nog na  in dit monument voor povere zwoegers waar de macht van weleer zichzelf verkondigt in kleurrijke ramen' Hybride techniek Zoals vermeld is het beeldmateriaal in de dichtbundel afkomstig van Bart Dertien. René en Bart kennen elkaar al jaren. Ze waren beide als docent verbonden aan de christelijke scholengemeenschap Liudger, waar ze in 2012 op pensioengerechtigde leeftijd afzwaaiden. Bart was bezig met een serie vierluiken van oude Friese kerken toen hij door René werd benaderd om een bijdrage te leveren aan de dichtbundel. René gaf hem mee dat het geen ‘obligate plaatjes’ mochten worden. Om die reden koos Bart voor de blauwdruktechniek. ,,Het is een simpele, oude techniek'', aldus Bart. ,,Je maakt aquarel-papier lichtgevoelig met chemicaliën. Daar leg je een digitaal gemaakt en geprint negatief op, waarna je papier en negatief met ultraviolet licht belicht. Nadat je de afbeelding hebt afgespoeld, is de blauwdruk klaar. Die blauwdrukkunst stamt al uit de negentiende eeuw, maar de fotobewerking gebeurt op de computer. Het werken met zo’n hybride techniek – oud én modern – spreekt mij persoonlijk heel erg aan.'' Verhalen ‘Zij dragen muren met verhalen’ is een zin uit één van de gedichten van René. ,,Die muren met verhalen kun je letterlijk nemen, want veel kerkmuren zijn voorzien van schilderijen of fresco’s die een verhaal vertellen'', vertelt de dichter. ,,Maar de verhalen slaan ook op het gegeven dat in al die kerken eeuwenlang is gebeden, gepreekt, gedoopt, getrouwd en begraven. Die historie is in veel kerken bijna voelbaar aan de sfeer die er hangt.'' De dichtbundel ‘Zij dragen muren met verhalen’ kost 10 euro en is verkrijgbaar op zaterdagmiddag in de Grote Kerk.De bundel is te bestellen via een mail aan rromijn@kpnmail.nl. De opbrengst komt geheel ten goede aan het restauratiefonds voor de Grote Kerk.    

Auteur

Fokke Wester